De uitdrukking van vandaag dateert uit de achttiende eeuw toen het kegelspel - voorloper van het bowlingspel - op zijn hoogtepunt was. De kegels vielen om bij de geringste aanraking, dus je kunt je voorstellen dat een hond die plotseling op de kegelbaan verschijnt, het spel danig kan verstoren.
volgende keer:
volgen we een rechte weg...
Het gaat hier niet om een omweg die je moet maken wegens wegwerkzaamheden bijvoorbeeld, maar om een moedwillige omweg bedoeld om er zo lang mogelijk over te doen om je einddoel te bereiken zodat je nog optimaal van de omgeving kunt genieten. De uitdrukking bestaat al eeuwenlang en verwijst naar leerlingen die wat dat betreft nog steeds niet veranderd zijn. Misschien lopen ze nu niet meer ieder zijpad in tijdens hun wandeling naar school, maar het is wel een sport om daar pas op het allerlaatste moment te verschijnen, bijvoorbeeld door zo langzaam te fietsen dat je bijna omvalt...
volgende keer:
gaan we kegelen...
Het begrip coup double komt uit de jagerswereld en is al eeuwen oud en dateert uit de tijd dat jagers hun geweer na ieder schot opnieuw moesten laden. Dat je twee prooien raakte met één schot, was uiterst zeldzaam en getuigde dus van bijzonder veel geluk.
volgende keer:
nemen de weg naar school...
De derde tekening in de inclusie-serie van Randstad Uitzendbureau:
- Bent u moslim?
o Ja.
...
- Als ik u was, zou ik proberen te stoppen.
volgende keer:
maken we een dubbelslag...
Vandaag de tweede tekening uit de inclusieve reclamecampagne van Randstad:
'Wij doen niet aan discriminatie. We gaan het eerlijk spelen.'
'Ik neem degene aan die de beste testresultaten heeft.'
'En dan heb ik het natuurlijk over een DNA-test. Mond open, alsjeblieft!'
volgende keer:
tekening 3, waarin we geen moslims discrimineren...
Sommige plekken op aarde zijn zo mooi dat ze je voorstellingsvermogen te boven gaan, zoals deze zgn. Preekstoel in Noorwegen. Je zou het niet geloven als de mens het zelf zou bedenken, gewoon te mooi om waar te zijn. Zo'n natuurverschijnsel, daar kun je niet omheen, maar in de menselijke praktijk wordt de uitdrukking in onze beide talen juist vaak gebruikt om te waarschuwen: mensen kunnen dingen soms zo mooi voorstellen dat er wel een addertje onder het gras moet liggen, niets kan helemaal perfect zijn, wijst de ervaring uit...
volgende keer:
proberen we niet te discrimineren...
Eerst even iets over elkaar opheffende ontkenningen: dat bestaat niet in het Frans. 'Ik heb nooit niets' zou in het Nederlands 'ik heb altijd iets' betekenen. Zo niet in het Frans. Het tweede deel van iedere ontkenning is namelijk in feite een positief woord. Het duidelijkst is dat bij personne ('niemand') dat inderdaad eigenlijk 'persoon' (dus 'iemand') betekent. Het verandert in zijn tegengestelde door de ontkenning ne ('niet, geen'). Zo betekent pas eigenlijk 'stap' (denk aan 'ik zet geen stap') en rien eigenlijk 'ding, zaak'. In de Franse spreektaal is het partikel ne grotendeels verdwenen, waardoor het tweede deel van de ontkenning de ontkennende betekenis heeft overgenomen en daardoor hebben we nu dus de vreemde situatie dat une personne nog altijd 'een persoon' betekent (en ja, het is altijd vrouwelijk!) en personne ('niemand'). Mijn leerlingen blijven meestal ne personne zeggen, omdat het tegen hun gevoel ingaat dat personne een ontkenning is. Als je 'niets zonder niets hebt' heb je in het Nederlands dus 'niets zonder iets', voor alles heb je iets nodig. Niets is gratis.
volgende keer:
is te mooi om waar te zijn...