Het is dezer dagen moeilijk om ijskoud aan te zien wat er allemaal gebeurt aan de overkant van de oceaan met ICE en Trumps ambities om IJs... pardon Groenland - ook maar een hoop ijs - in te lijven. Toch is het precies wat deze uitdrukking betekent: je blijft onbewogen als een stevig stuk ijs. Maar laten we hoop houden, uiteindelijk smelt ook het meest onverzettelijke stuk ijs...
volgende keer:
vertrouwen we op de waarde van goud...
Sentir betekent niet alleen 'voelen', maar ook 'ruiken'. Als het ergens naar gas ruikt, dan zeg je in het Frans ça sent le gaz. 'Dat ruikt lekker' is ça sent bon.
De betekenis 'voelen, waarnemen' is de oudste en het is dus aannemelijk dat het bij het ontstaan van de uitdrukking ging om de afkeer die je voelt in iemands aanwezigheid, maar het feit dat wij ook zeggen dat je iemand niet kunt luchten of zien wijst erop dat het echt gaat om de directe zintuiglijke waarneming (het woord voor zintuig is in het Frans ook sens) en de sterkste zintuiglijke waarneming die ons van walging kan vervullen is stank.
volgende keer:
zijn we ijskoud...
- Is er een piloot in het vliegtuig?
o Ze wilden dat ik betaalde voor mijn bagage... stelletje idioten!
volgende keer:
ruiken we niets...
- Ik ben zwanger...
o Geweldig! En wie is de vader?
- Eh... als jij een blik bonen eet weet jij dan van welke boon je een scheet moet laten?
volgende keer:
gaan we goedkoop vliegen...
De uitdrukking kent ook de variant avoir le bec enfarinée. Bec (lett. 'snavel') en Gueule (lett. 'bek', 'muil') zijn informele woorden voor het gezicht en enfariné betekent letterlijk 'met meel bedekt/ingesmeerd'. Je zou hierbij kunnen denken aan een naïeve clown met een wit geschminkt gezicht maar de uitdrukking komt zoals zo veel andere uit een fabel van La Fontaine, te weten Le chat et un vieux rat ('de kat en een oude rat'). In die fabel bedient een kat zich van allerlei snode plannetjes om muizen te vangen. Zijn laatste plannetje bestaat erin zijn lijf en kop met meel te bedekken en in een broodmand te gaan liggen om muizen aan te trekken. Maar dat was niet gerekend met de oude ervaren rat die hier in niet trapt...
Een bosse is een 'bult' of een 'bochel' en het kan ook gebruikt worden als 'knobbel' in bijvoorbeeld: j'ai une bosse de langues ('ik heb een talenknobbel'). Het kan ook een oneffenheid van een terrein zijn: le chemin est plein de bosses ('de weg is hobbelig'). Dat laatste zul je regelmatig tegenkomen als je veel op reis bent. Maar in de wereld van de scheepvaart staat rouler la bosse voor het uitwerpen van de trossen als een schip ergens aanmeert en dat heeft in de negentiende eeuw aanleiding gegeven tot de betekenis van de huidige uitdrukking. Iemand die op veel plekken de trossen uitwerpt, is veel onderweg. Vandaar dus.
volgende keer:
spreken we met meel in de mond...
hoop doet leven
Hoop doet leven, wanhoop is dodelijk!
Op een dag zijn mensen solidair met elkaar, kunnen Oekraïners weer veilig over straat, net zoals mensen met een kleurtje in Amerikaanse steden, kunnen Groenlanders zorgeloos over hun eigen land beschikken, inwoners van Gaza een eigen bestaan opbouwen, transmensen het respect krijgen dat ze verdienen, de Nobelprijs voor de vrede alleen worden uitgekeerd aan mensen die hem verdienen, geld niet voornamelijk in de zakken van narcistische zelfverrijkers verdwijnen. Niet zo realistisch, hè? Maar ja, hoop doet leven...
volgende keer:
laten we de dingen rollen...