donderdag 19 februari 2026

fendre la foule

zich een weg banen door de menigte
('de menigte splijten')

De zomer is nog ver weg, maar als de Tour de France weer de bergen in gaat, zien we ongetwijfeld weer deze taferelen waarin redders zich een weg moeten banen door een dichtopeengepakte menigte, met alle risico's vandien. Het lijkt wel of de coureur de menigte splijt als een soort ritssluiting.

volgende keer:
vallen we in een karaf...

woensdag 18 februari 2026

mettre la viande dans le torchon

zich op één oor leggen / gaan slapen
('het vlees in de theedoek leggen')

Een merkwaardige manier om te zeggen dat je je bed opzoekt en weer een van de zeer vele Franse uitdrukkingen met een culinaire inhoud. In het Franse argot staat viande voor het menselijk lichaam en daarmee voor de hele persoon en torchon voor 'laken'. Je wikkelt het lichaam dus in de lakens. In de tweede helft van de negentiende eeuw luidde de uitdrukking nog rouler sa viande dans le torchon (lett. 'zijn vlees in de theedoek rollen').

volgende keer:
splijten we de menigte...

dinsdag 17 februari 2026

être appelé sous les drapeaux

onder de wapenen geroepen worden
('onder de vlaggen geroepen worden')

In de Nederlandse uitdrukking wordt het gewelddadige aspect benadrukt, in de Franse wordt gerefereerd aan vaderlandse gevoelens met de vlaggen als nationalistisch symbool. 

volgende keer:
verpakken we vlees in een theedoek...


maandag 16 februari 2026

couper dans le vif

straffe maatregelen nemen / het mes erin zetten / iemand in zijn wezen raken
('snijden in het leven(de vlees)')

De herkomst van de uitdrukking is onduidelijk, maar met een beetje invoelingsvermogen heb je meteen wel door dat het snijden in levend vlees pijn doet en de stap naar figuurlijke betekenissen als 'straffe maatregelen nemen' en 'iemand in zijn wezen raken' is dan snel gezet.

volgende keer:
gaan we vaandelzwaaien...

zondag 15 februari 2026

dessins humoristiques : crise bancaire

bankcrisis

De banken staan in het rood...

- We komen voor een lening!

- Fantastisch! En hoeveel kunt u ons lenen?


volgende keer:
snijden we in levend materiaal...

zaterdag 14 februari 2026

dessins humoristiques : tatillon

pietluttig

Sommige inspecteurs nemen de gezondheidseisen van keukens wel erg serieus...



volgende keer:
hebben we een bankencrisis...

vrijdag 13 februari 2026

il gèle à pierre fendre

het vriest dat het kraakt
('het vriest tot steen splijten')

We dachten misschien even dat het voorjaar begonnen was, maar het gaat weer vriezen. Als het echt stevig vriest, kunnen wij zeggen dat het vriest 'dat het kraakt'. Dan denken we misschien aan krakend ijs. In het Frans gaat het nog een stukje verder: daar horen en zien we stenen splijten ten gevolge van aanhoudende vrieskou. Zo'n steen splijt omdat het water dat in de steen is geïnfiltreerd uitzet als het bevriest. Aan de woordvolgorde van de uitdrukking kun je zien dat die niet van gisteren dateert. Inderdaad, de uitdrukking bestaat al sinds de zeventiende eeuw.

volgende keer:
zijn we pietluttig...