prendre les rênes

de leiding nemen
('de teugels nemen')

Nog niet alle stemmen zijn geteld - en nu verzoek ik dus misschien de goden - maar het lijkt er vooralsnog op dat Zweden voorzichtig breekt met de Europese en wereldwijde traditie om extreemrechts aan de macht de brengen en dat centrumlinks weer de teugels in handen mag nemen, hoewel... ook hier weer hebben we partijen die elkaar uitsluiten. Het zal ook hier weer een hele klus worden om tot overeenstemming te komen. Van de ene naar de andere minderheidsregering?

De uitdrukking komt uiteraard uit de paardensport: degene die de teugels vasthoudt, heeft de controle. Andere werkwoorden die met les rênes gecombineerd kunnen worden zijn tenir ('de leiding in handen hebben'), laisser ... à quelqu'un ('iemand de leiding geven') en être aux... ('aan de leiding zijn').

volgende keer:
pakken we de kam ter hand...

dessins humoristiques : flamants roses

flamingo's

'Hee, Francis is weer eens even langs de Mac geweest!'

Wist u dat?
Flamingo's danken hun kleur aan de roze garnalen waarmee ze zich voeden

volgende keer:
nemen we de teugels in handen...

dessins humoristiques : amener votre courrier

post wegbrengen

Al jaren wordt er bezuinigd op de post 'om de service te verbeteren'.

'De post: 117.000 minder beambten in 2010

- Vanaf dit punt is het sneller als u de post zelf bezorgt!

volgende keer:
bestuderen we flamingo's...

rester dans les pattes de quelqu'un

iemand voortdurend voor de voeten lopen / iemand niet met rust laten
('in de poten van iemand blijven')

Il reste toujours dans les pattes de sa mère betekent zoiets als 'Hij blijft altijd bij zijn moeder rondhangen / Hij loopt zijn moeder voortdurend voor de voeten'.

De uitdrukking roept het beeld op van een dier dat voortdurend aan de poten (pattes) van een ander dier blijft hangen. Net als in het Nederlands kan 'poten' gebruikt worden voor je handen of voeten ('blijf daar met je poten vanaf') en in deze uitdrukking wordt dat 'in iemands poten blijven hangen' vooral ervaren als iets hinderlijks. 

Je kunt overigens ook iemand in een anders poten 'leggen' en ook dat klinkt als iets ongewensts: On m'a mis le nouveau stagiaire dans les pattes ('Ze hebben me met die nieuwe stagiair opgescheept').

volgende keer:
gaan we de post wegbrengen...

ne pas savoir par quel bout dérouler la pelote

niet weten waar je moet beginnen
('niet weten aan welk eind je de kluwen moet afrollen')

Een pelote kan meerdere betekenissen hebben, de meest bekende is die van een bol, een kluwen garen en die kan zo verwikkeld zijn dat je niet weet waar je moet beginnen de bol af te wikkelen. Vanuit dat beeld is het niet moeilijk te komen tot de figuurlijke betekenis van niet weten hoe je een probleem moet aanpakken:

Il y a tellement de problèmes que je ne sais pas par quel bout dérouler la pelote ('er zijn zoveel problemen dat ik niet weet waar te beginnen').

Zelf heb ik nu trouwens ook zo'n probleem. Om een onverklaarbare reden lukt het me niet om een plaatje toe te voegen aan dit blogartikel. Ik heb allerlei manieren geprobeerd die normaal gesproken functioneren, maar het scherm blijft leeg. Nu maar hopen dat het uiteindelijk niet resulteert in een artikel vol met schots en scheef geplaatste plaatjes, want dan weet ik weer niet waar ik moet beginnen...

volgende keer:
blijven we met onze poten ervan af...

couler à pic

zinken als een baksteen
('loodrecht zinken')

Het woord pic betekent 'spits, punt' of 'scherpe top'  zoals bij een berg, kortom iets wat scherp en puntig is en dus haast kaarsrecht ergens boven uitstijgt. 

Une falaise à pic is bijvoorbeeld een loodrecht of steil aflopende rotswand. Een schip dat coule à pic gaat dus bijna loodrecht de diepte in.

Vandaar is het een kleine stap naar de figuurlijke betekenis 'volledig ten onder gaan': son entreprise a coulé à pic ('zijn onderneming is volledig ten onder gegaan') of le projet a coulé à pic ('het project is totaal mislukt').

volgende keer:
weten we niet hoe de bal rolt...

suis-moi je te fuis, fuis-moi je te suis

 playing hard to get?

Tja, hoe zullen we dit eens vertalen en hoemoet je je gedragen als je verliefd bent?

De Franse uitdrukking « Suis-moi, je te fuis ; fuis-moi, je te suis » betekent letterlijk:

"Volg mij, dan vlucht ik voor je; vlucht voor mij, dan volg ik je."

De strekking is dat iemand zich vaak aangetrokken voelt tot wat moeilijk te krijgen is, maar interesse verliest zodra de ander te beschikbaar of te gretig wordt. In het Nederlands komt het neer op iets als: "Wie hard loopt, wordt niet ingehaald; wie wegloopt, wordt achtervolgd." Of: "Onbereikbaarheid maakt aantrekkelijk."

Waar komt de uitdrukking vandaan?

De precieze oorsprong is niet helemaal zeker. De uitdrukking wordt vaak als een oud Frans spreekwoord beschouwd, maar onderzoekers hebben geen eenduidige bron kunnen aanwijzen. Ze duikt vanaf de 18e en vooral de 19e eeuw regelmatig op in de Franse literatuur, toneelstukken en verzamelingen van spreekwoorden.

Het idee zelf is echter veel ouder. Variaties op hetzelfde thema – dat verlangen groeit door afstand en afneemt door beschikbaarheid – komen al voor in de klassieke oudheid, bijvoorbeeld bij de Romeinse dichter Ovidius, die in zijn liefdespoëzie en verleidingskunst vergelijkbare psychologische observaties beschrijft.

Culturele betekenis

De uitdrukking wordt vaak gebruikt om een dynamiek in de liefde of verleiding te beschrijven waarbij:

·       te veel belangstelling averechts werkt;

·       afstand of onbereikbaarheid juist aantrekkingskracht kan vergroten.

Dat wil niet zeggen dat dit een universele waarheid is. In de moderne psychologie wordt aantrekkingskracht als veel complexer gezien. Voor sommige mensen speelt schaarste of mysterie een rol, terwijl voor duurzame relaties wederkerigheid, betrouwbaarheid en openheid meestal belangrijker zijn.

Kortom: « Suis-moi, je te fuis ; fuis-moi, je te suis » is een oude Franse zegswijze die een bekend psychologisch en literair motief verwoordt: mensen verlangen soms sterker naar wat zich aan hen onttrekt dan naar wat zich gemakkelijk laat verkrijgen.

volgende keer:
zinken we naar de zeebodem...