Fêlé betekent letterlijk 'gebarsten' of 'gebroken' stem. Je kunt figuurlijk een voix fêlée ('een gebroken stem') hebben of avoir le cerveau fêlée ('een gebroken brein hebben', d.w.z. niet goed snik zijn). Die laatste betekenis leidt al snel tot het idee van 'een gek', 'iemand bij wie een draadje los is'.
volgende keer:
gaan we doe-het-zelven...
Dit is precies wat ik vannacht weer heb liggen doen nadat er ineens een mailtje binnenkwam van de schoolleiding dat van het ene op het andere moment een bovenbouwkeuzewerktijd werd omgezet naar een onderbouwkeuzewerktijd (terwijl ik helemaal geen onderbouwleerlingen heb) en ik mijn hele systeem van mondelingen (waar moet je die nog uitvoeren als klassen van tot 32 leerlingen krijgt toebedeeld?) in elkaar zag donderen. Ik moet dan stante pede een andere oplossing zien te bedenken want nu maken leerlingen zich al zorgen over wanneer ze zichzelf kunnen inplannen.
Ik kan me dan niet omdraaien en denken dat dat probleem bij daglicht wel kan worden opgelost, maar het blijft dan maar aan me knagen met als resultaat de zoveelste doorwaakte nacht... Ik doe mijn werk met passie, heb dat altijd zo gedaan, maar kan door de bezuinigingen van de laatste jaren eerlijk gezegd niet meer wachten tot ik binnenkort de deur definitief achter me dicht kan doen als ik straks twee jaar eerder met vervroegd pensioen ga. Sorry, lieve leerlingen.
In het Frans wordt al eeuwenlang het werkwoord ronger ('knagen') gebruikt om over gevoelens te praten die je van binnenuit kwellen.
volgende keer:
gaan we een stukje rijden...
Het klinkt niet aantrekkelijk om in vieze lakens te gaan liggen en dat is het dus ook niet.
Het woord draps betekende oorspronkelijk 'stoffen' en stond dan ook voor kleding in het algemeen. Een variant van de uitdrukking is overigens se mettre dans de beaux draps waarin beaux ('mooie') dus ironisch moet worden opgevat. Dat kunnen wij in het Nederlands ook: 'daar ben je dan mooi klaar mee' bijvoorbeeld.
Il s'est mis dans de sales draps ('hij heeft zich flink in de nesten gewerkt').
Tu vas te mettre dans de sales draps, si tu continues ('je gaat jezelf nog in de problemen brengen als je zo doorgaat')
volgende keer:
knaagt er iets aan ons...
Het gaat hier niet om een krantenartikel maar om een product dat verkocht moet worden. De uitdrukking is ontstaan vanuit de negentiende-eeuwse handelstaal. Iemand die fait l'article prees zijn waar aan.
Le vendeur fait l'article pour ce produit. ('De verkoper houdt een verkooppraatje over dit product.'). De uitdrukking komt al voor in het werk van Balzac.
Vervolgens heeft de betekenis zich verbreed en kun je bijvoorbeeld ook zeggen: Il fait l'article pour son candidat ('Hij bepleit de belangen van zijn (politieke) kandidaat'). Je kunt met deze uitdrukking dus ook een persoon of een idee promoten of de hemel in prijzen.
volgende keer:
hullen we ons in vieze lakens...
zeg nou maar / vertel maar gewoon
- Wat je denkt: 'Ik ben woedend en zal nooit
vergeven wat je hebt gedaan !"
- Wat je zegt: "Geeft niks."
('zeg (nog) altijd')
Toujours betekent in eerste instantie 'altijd' maar kan ook 'nog altijd, nog steeds' en van daaruit ook 'toch' of 'dan maar' betekenen.
Als iemand niet meteen wil of durft te zeggen wat hij of zij op zijn hart heeft, kun je die persoon aanmoedigen door Dis toujours te zeggen (Dis toujours, on verra après 'Zeg het nou maar, dan zien we later wel'), en het kan zelfs helemaal verzwakt worden tot bijvoorbeeld:
Dis toujours, tu as fini ? ('Zeg eens, ben je al klaar?')
volgende keer:
maken we weer een artikel...
- We stemmen bij handopsteken voor of tegen voortzetting van de behandeling...
- Mag ik meedoen?
volgende keer:
zeggen we altijd...
De prijzen rijzen de pan uit, dus brandstof wordt een luxe-artikel...
'Benzine of diesel?'
'Nee, ik kijk alleen maar...'
Maar wees gerust, de beste wereldleider aller tijden die helaas gisteren wederom naast de Nobelprijs voor de vrede heeft gegrepen, heeft al een oplossing: je heft gewoon de sancties op tegen die andere verlichte wereldleider en accepteert de vernietiging van een land en het uitbreken van een wereldoorlog als collateral damage. Dan kan dat superbrein met superego tenminste weer doen waar hij zo goed in is: de zoveelste oorlog beëindigen...
volgende keer:
moeten we naar het ziekenhuis...