couler à pic

zinken als een baksteen
('loodrecht zinken')

Het woord pic betekent 'spits, punt' of 'scherpe top'  zoals bij een berg, kortom iets wat scherp en puntig is en dus haast kaarsrecht ergens boven uitstijgt. 

Une falaise à pic is bijvoorbeeld een loodrecht of steil aflopende rotswand. Een schip dat coule à pic gaat dus bijna loodrecht de diepte in.

Vandaar is het een kleine stap naar de figuurlijke betekenis 'volledig ten onder gaan': son entreprise a coulé à pic ('zijn onderneming is volledig ten onder gegaan') of le projet a coulé à pic ('het project is totaal mislukt').

volgende keer:
weten we niet hoe de bal rolt...

suis-moi je te fuis, fuis-moi je te suis

 playing hard to get?

Tja, hoe zullen we dit eens vertalen en hoemoet je je gedragen als je verliefd bent?

De Franse uitdrukking « Suis-moi, je te fuis ; fuis-moi, je te suis » betekent letterlijk:

"Volg mij, dan vlucht ik voor je; vlucht voor mij, dan volg ik je."

De strekking is dat iemand zich vaak aangetrokken voelt tot wat moeilijk te krijgen is, maar interesse verliest zodra de ander te beschikbaar of te gretig wordt. In het Nederlands komt het neer op iets als: "Wie hard loopt, wordt niet ingehaald; wie wegloopt, wordt achtervolgd." Of: "Onbereikbaarheid maakt aantrekkelijk."

Waar komt de uitdrukking vandaan?

De precieze oorsprong is niet helemaal zeker. De uitdrukking wordt vaak als een oud Frans spreekwoord beschouwd, maar onderzoekers hebben geen eenduidige bron kunnen aanwijzen. Ze duikt vanaf de 18e en vooral de 19e eeuw regelmatig op in de Franse literatuur, toneelstukken en verzamelingen van spreekwoorden.

Het idee zelf is echter veel ouder. Variaties op hetzelfde thema – dat verlangen groeit door afstand en afneemt door beschikbaarheid – komen al voor in de klassieke oudheid, bijvoorbeeld bij de Romeinse dichter Ovidius, die in zijn liefdespoëzie en verleidingskunst vergelijkbare psychologische observaties beschrijft.

Culturele betekenis

De uitdrukking wordt vaak gebruikt om een dynamiek in de liefde of verleiding te beschrijven waarbij:

·       te veel belangstelling averechts werkt;

·       afstand of onbereikbaarheid juist aantrekkingskracht kan vergroten.

Dat wil niet zeggen dat dit een universele waarheid is. In de moderne psychologie wordt aantrekkingskracht als veel complexer gezien. Voor sommige mensen speelt schaarste of mysterie een rol, terwijl voor duurzame relaties wederkerigheid, betrouwbaarheid en openheid meestal belangrijker zijn.

Kortom: « Suis-moi, je te fuis ; fuis-moi, je te suis » is een oude Franse zegswijze die een bekend psychologisch en literair motief verwoordt: mensen verlangen soms sterker naar wat zich aan hen onttrekt dan naar wat zich gemakkelijk laat verkrijgen.

volgende keer:
zinken we naar de zeebodem...

j'en suis loin

daar ben ik nog lang niet
('ik ben er ver van')

Tu penses que je suis prêt ? J'en suis loin !
('Denk je dat ik er klaar voor ben? Nou, daar ben ik nog lang niet!')

Het is eigenlijk gewoon een verkorting van de uitdrukking être loin de, zoals in C'est loin d'être intéressant ('dat is verre van interessant').

Zo kun je ook zeggen: Loin de là ! ('verre van, helemaal niet').

volgende keer:
blijf ik je achtervolgen...

les premiers toucans

klimaatverandering

Klimaatverandering gaat onze merktekens veranderen

'Ah, de eerste toekans zijn gearriveerd!

- Het is bijna lente!'

volgende keer:
zijn we ver weg...

dessins humoristiques : l'automne

de herfst

Alles is relatief. Astronomisch gezien is het nog zomer, meteorologisch is de herfst begonnen. Voor je het weet is het weer winter, maar hee, eigenlijk is de herfst dan de lente van de winter...

volgende keer:
... en dan zien we de eerste vogels weer...

en prendre plein la gueule

een klap voor je bek krijgen / het zwaar te verduren krijgen
('er de muil vol van krijgen')

Vandaag een erg informele, wat grove uitdrukking, die gebruikt kan worden als je het zwaar voor de kiezen krijgt, ergens hard door geraakt wordt of letterlijk of figuurlijk een flinke klap krijgt.

Après la défaite, il en a pris plein la gueule dans les médias ('Na zijn nederlaag kreeg hij in de media flink de volle laag')

en in de letterlijke betekenis: Il s'est pris un coup et il en pris plein la gueule ('Hij kreeg een klap en kreeg hem vol in zijn gezicht')

volgende keer:
is het herfst...

reprendre ses droits

weer de kop opsteken
('zijn rechten hernemen')

Het onderwerp van deze uitdrukking is eigenlijk altijd iets levenloos, iets waaraan we doorgaans geen 'rechten' verlenen, misschien kunnen we het juist daarom zo gemakkelijk zeggen. Een paar voorbeelden:

Le calme a repris ses droits après la tempête ('na de storm keerde de rust terug'). La nature reprend ses droits ('de natuur herstelt zich').

Oorspronkelijk kon dit werkelijk over eigendom of wettelijke rechten gaan. Wie zijn rechten hernam, oefende opnieuw een recht uit dat hem al toebehoorde.

Vanuit dat juridische idee ontstond een krachtige metafoor: sommige verschijnselen lijken een natuurlijk recht te hebben om aanwezig te zijn. Wanneer ze na een onderbreking terugkeren, zegt het Frans dat ze hun rechten hernemen.

Zo "heeft" de natuur als het ware het recht om verlaten gebouwen terug te veroveren, heeft de stilte het recht om terug te keren nadat het lawaai is verstomd, en kan vermoeidheid haar "rechten" weer doen gelden nadat iemand zich een tijdlang heeft ingespannen.

volgende keer:
komt vol in het gezicht...