un homme à la mer

man overboord
('een man in de zee')

Dat is wat er geroepen wordt als iemand van een schip valt en door de golven gegrepen wordt. In het Nederlands en in het Frans kan de uitdrukking ook figuurlijk gebruikt worden. In het Nederlands is dat doorgaans door het te ontkennen: "geen man overboord" wordt gebruikt om aan te geven dat een probleem wel meevalt. In het Frans blijft de ontkenning achterwege en duidt un homme à la mer iemand aan die in materiële of morele zin verloren is. Die gaat dus wel degelijk 'koppie onder'. Wil je trouwens in het Frans 'geen man overboord' zeggen, zeg dan: il n'y a pas mort d'homme.

volgende keer:
laten we de hond uit...

être comme l'oiseau sur la branche

nergens echt houvast hebben / van de ene dag op de andere leven
('zijn als de vogel op de tak')

Een vogeltje blijft zelden lang op dezelfde tak zitten, maar hupt voortdurend van de ene naar de andere tak. Dit beeld kan ook geschapen worden door iemand die in zijn of haar eigen leven ook niet zeker is welke weg te kiezen.

volgende keer:
gaat er een man overboord...

risquer gros / risquer le tout pour le tout

hoog spel spelen / alles op alles zetten
('dik riskeren / alles voor alles riskeren')

Vandaag weer eens twee uitdrukkingen ineen die eigenlijk geen uitleg behoeven. Op het plaatje word je gewaarschuwd voor het enorme risico dat je neemt als je appt (vroeger zouden we gezegd hebben sms't (texter, een 'tekstbericht' is een texto) achter het stuur (volant is een autostuur). Toch nog iets over de herkomst van de eerste uitdrukking: risquer gros komt uit de gokwereld en slaat op een hoge geldinzet in het casino. Een variant van de uitdrukking was dan ook jouer gros. Dat is ook te horen in de Nederlandse variant, waarin sprake is van hoog spel spelen.

volgende keer:
genieten we van een vogeltje op een tak...

avoir droit de cité

algemeen erkend worden / zijn sporen verdiend hebben
('burgerschapsrecht hebben')

De Romeinen waren er bekend om, het verlenen van burgerschapsrechten aan mensen die bijvoorbeeld in door hen veroverde gebieden woonden. Door hen burgerschapsrechten te verlenen konden ze meedraaien in de Romeinse maatschappij als volwaardig lid. Iets soortgelijks zagen we - ooit - in de Verenigde Staten en hopelijk blijft ook het Europese burgerschap nog een nastreefbaar doel. 
En toch is de uitdrukking niet tot de Romeinse geschiedenis te herleiden en niet tot het woord civitas ('burgerschap') maar tot de twintigste eeuw en tot het Franse woord cité. Civitas verbinden we met vrede, we spreken dan ook niet voor niets van pax romana ('Romeinse vrede') en ooit ook van pax americana, maar het is afkomstig uit de militaire wereld: als bepaalde legeronderdelen het recht kregen om door de stad te marcheren, dan hadden ze droit de cité. Ik blijf toch maar dromen van een vredelievende wereld waarin iedereen zijn of haar burgerschapsrecht heeft om volwaardig mee te draaien.

volgende keer:
nemen we een groot risico...

la tête la première

halsoverkop
('het hoofd het eerst')

Deze kapper zet het hoofd op de eerste plaats, een woordspelletje met de uitdrukking la tête la première, dat weer doet denken aan een duik in het water. Als je ergens spontaan en impulsief induikt, kun je dat zien als een duik in het water, waarbij je hoofd als eerste het wateroppervlak raakt. Je bent dan met recht een waaghals...

volgende keer:
krijgen we stadsrechten...

dessins humoristiques : mal à la tête

hoofdpijn

(heteromannenhumor...)

Ali B. is niet de enige man die moeite heeft met het woordje 'nee'....

- Vanavond niet, lieverd, ik heb hoofdpijn!

= Dat komt goed uit, ik heb mijn lid ingesmeerd met aspirine. Wil je het mondeling innemen of als zetpil?

volgende keer:
gaan we hoofd eerst...

dessins humoristiques : je ne suis pas gros

ik ben niet dik

Ons lichaam bestaat voor 80% uit water...

"Dus ik ben niet dik, ik ben gewoon ondergelopen!"

volgende keer:
heb ik hoofdpijn...