vrijdag 28 augustus 2026

ne pas faire tache

niet uit de toon vallen /niet misstaan
('geen vlek maken')

Een vlek trekt onmiddellijk de aandacht omdat hij het uniforme geheel onderbreekt.

Ce vieux canapé fait tache dans ce salon design ('die oude bank vloekt met de rest van deze designwoonkamer')

Datgene wat als vlek wordt aangeduid hoeft op zich niet lelijk te zijn, maar het past gewoon niet in de omgeving, het valt uit de toon. Ne pas faire tache betekent dus juist 'harmonieus in het geheel passen'.

volgende keer:
gaan we weer serieus aan het werk...

donderdag 27 augustus 2026

mettre en valeur

tot zijn recht laten komen
('in waarde zetten')

Cette robe met en valeur sa silhouette betekent bijvoorbeeld 'deze jurk laat haar figuur mooi uitkomen' en Le musée met en valeur les artistes locaux 'het museum zet lokale kunstenaars in de schijnwerpers'.

Je presenteert iemand of iets dus zo dat de kwaliteiten (waarde) goed naar voren komen.

volgende keer:
maken we geen vlekken...

woensdag 26 augustus 2026

mouillé jusqu'au cou

tot over je oren / diep betrokken
('nat tot aan je hals')

Hier zijn de Fransen dan toch net een stukje voorzichtiger dan wij Nederlanders. Wij kunnen bijvoorbeeld tot over onze oren verliefd zijn. De Fransen houden toch liever het hele hoofd droog. De uitdrukking kan zowel een neutrale ('diep betrokken') betekenis hebben als een negatieve ('medeplichtig aan een dubieuze of illegale affaire').

De herkomst van de uitdrukking is duidelijk: wie tot zijn hoofd in het water staat, kan zich nog met moeite bewegen en zit er dus 'diep in'. Het werkwoord mouiller ('nat maken') heeft in het Frans trouwens ook de figuurlijke betekenis van 'iemand ergens bij betrekken', 'iemand medeplichtig maken' en 'iemand compromitteren'.

volgende keer:
hechten we ergens waarde aan...

dinsdag 25 augustus 2026

le coq du village

haantje de voorste
('de haan van het dorp')

Iemand die le coq du village wordt genoemd, kan iemand zijn die in een kleine gemeenschap het meeste aanzien of de meeste invloed heeft, of iemand die zichzelf graag op de voorgrond zet, of een man die zich gedraagt of hij veel succes bij de vrouwen heeft. 

Een haan gedraagt zich op het erf als een dominante vogel: hij kraait luid, verdedigt zijn territorium en houdt de kippen bijeen.

De uitdrukking bestaat al eeuwen en had aanvankelijk vooral betrekking op aanzien en invloed en heeft in de loop van de tijd steeds meer de spottende en seksistische bijklank gekregen.

volgende keer:
krijgen we een natte nek...

maandag 24 augustus 2026

avoir dans sa musette

nog wat achter de hand hebben / een troef achter de hand hebben
('in je schoudertas/doedelzak hebben')

Als wij het woord musette horen, denken we waarschijnlijk aan die typisch Franse accordeonmuziek of misschien aan een bal-musette dat 'volksbal' betekent, maar musette betekent ook 'doedelzak' of 'linnen schoudertas'. Zo'n schoudertas of ransel werd oorspronkelijk gedragen door soldaten, herders, jagers of reizigers voor voedsel en andere benodigdheden voor onderweg. Wie iets dans sa musette had, beschikte over voorraden waarop hij of zij kon terugvallen. Daaruit ontstond de algemenere betekenis dat je middelen, plannen of oplossingen had die nog niet waren ingezet. De uitdrukking wordt specifiek ook veel gebruikt in de wielersport. Onderweg krijgt een coureur vaak een musette overhandigd met eten en drinken. De coureur haalt eruit wat hij of zij nodig heeft en gooit de schoudertas vervolgens weer weg. Een coureur die na veel inspanning nog energie blijkt te hebben voor bijvoorbeeld een ontsnapping of een plotselinge versnelling heeft figuurlijk nog iets dans sa musette.

volgende keer:
kraait de dorpshaan...

zondag 23 augustus 2026

dessins humoristiques : vacances écolo

milieubewust op vakantie

Terug van lang weggeweest (met de trein en de boot...)

- Ga je liever naar Bordeaux voordat het door het stijgende oceaanwater verzwolgen wordt?

of naar de bossen van de Landes voordat ze door de vlammen verteerd worden?

Zelf ging ik noordwaarts...

volgende keer:
kijken we wat we in de tas hebben zitten...

maandag 20 juli 2026

le coeur lui manque

hij/zij verliest de moed / de moed zakt hem/haar in de schoenen
('het hart ontbreekt hem/haar')

Zoals wel eerder opgemerkt is het hart vaak niet alleen gezien als zetel van emoties, maar ook van moed en verstand. Als wij zeggen 'Heb het hart niet om...' dan bedoelen we ook dat iemand vooral niet het lef moet hebben om iets te doen. Dus als je plotseling het hart mist, dan betekent dat niet dat je geen hart voor de zaak hebt, maar dat je de moed bent verloren.

volgende keer:
laat nog even op zich wachten. Vanaf morgen ben ik ruim een maand in Zweden.