vrijdag 6 maart 2026

toute proportion gardée

naar verhouding
('alle verhouding behouden')

In het Nederlands vertaald levert deze uitdrukking een bijzonder binnenrijm op die het Frans niet heeft. Toch komt 'behouden' ook een beetje vreemd over, omdat je je eigenlijk juist iets moet veranderen in de manier waarop je naar dingen kijkt, vandaar ook het Latijnse mutans mutandis (lett. 'veranderend wat veranderd moet worden'). In de achttiende eeuw is de Franse variant toute proportion gardée in de taal verschenen, waarbij niet zozeer aan de betekenis 'behouden' moet worden gedacht maar aan prendre garde ('opletten'). Je moet dus opletten en je de zaken even in de juiste verhouding voorstellen...

volgende keer:
blazen we de bank op...

1 opmerking:

  1. In het Latijn heeft de uitdrukking de vorm van een ablativus absolutus: 'mutatis mutandis'.
    'Veranderend wat veranderd moet worden' zou als vertaling in het Latijn 'mutans mutanda' opleveren (veranderend de dingen die veranderd moeten worden), als dat al gebruikelijk Latijn zou zijn.
    Van Kooten en De Bie maakten van de ablativus absolutus 'mutate mutante'.

    BeantwoordenVerwijderen