 |
| source: http://dedexpressions.com |
Deze uitdrukking werd voor het eerst gebruikt in een fabel van Esopus in de zevende eeuw voor Christus en eeuwen later overgenomen door de beroemde Franse fabelschrijver Jean de La Fontaine in de fabel Le Satyre et le Passant.
volgende keer:
hebben we niks aan mispels...
Deze uitdrukking kennen wij in onze taal ook, al lijkt de afstand bij de Fransen net wat minder onoverbrugbaar dan bij ons. Je houdt daar misschien toch nog een beetje zicht op elkaar, alleen vanuit de verte, bij ons ben je echt weg...
volgende keer:
spreken we met twee monden...
Faire le lit (lett. 'het bed maken') is Frans voor 'het bed opmaken', maar kan net als bij ons in figuurlijke zin gebruikt worden in de betekenis 'het bedje spreiden voor, de weg vrijmaken voor', zoals in deze zin : Ce sentiment a joué un rôle considérable dans le vote sur le Brexit et il fait le lit des extrémistes ailleurs en Europe ('Dit gevoel heeft een aanzienlijke rol gespeeld in het Brexitreferendum en heeft het bedje gespreid voor extremisten elders in Europa').
volgende keer:
verliezen we iets uit het oog...
Het woord coupe kan allerlei betekenissen hebben zoals 'wisselbeker' en 'bekerwedstrijd' (la Coupe du Monde), 'snijden, omhakken enz.', 'knippen, kapsel'. De tekenaar heeft de betekenis 'champagneglas' als uitgangspunt genomen. Figuurlijk kan coupe ook staan voor 'uitdunnen, aanzienlijk inkrimpen' en 'exploiteren, stelselmatig uitzuigen'. De uitdrukking van vandaag lijkt te maken te hebben met deze laatste betekenissen maar volgens taalkundigen moet ze in verband gebracht worden met de betekenis 'couperen van speelkaarten'. Bij het couperen van de speelkaarten wordt bepaald wie welke kaarten krijgt toebedeeld en daarbij kun je een coupe malheureuse ('ongelukkige kaarten') treffen. Al snel ontstond het bijgeloof dat de speler die meteen na de uitdeler (die sous la coupe zat) kwam en dus als eerste zijn kaart(en) kreeg, onder diens invloed was. Dat kon zowel positief als negatief uitpakken.
volgende keer:
gaan we ons bed opmaken...
Regelmatig slaat in de Franse banlieues het vuur in de pan. Dit keer was het doodschieten door de politie van een zeventienjarige jongen die verkeersregels overtrad de directe aanleiding. Volkomen terecht komen dan jongeren in opstand tegen het bevoegd gezag, maar binnen de korste keren zorgen onruststokers voor een escalatie van geweld. De politiek lijkt verlamd en weet niet welke maatregelen er genomen moeten worden omdat de electorale gevolgen niet te voorzien zijn en zo blijven de fauteurs de trouble vrij spel houden en - erger nog - worden de onderliggende problemen niet opgelost. In ieder geval gooit de Franse president dit keer geen olie op het vuur door zich direct te distantiëren van het onnodige politiegeweld en de jongeren uit de banlieue niet racaille ('uitschot') te noemen, zoals Sarkozy in 2005 deed. Waarschijnlijk hopen ze dat het geweld vanzelf zal wegebben. Dat geldt helaas niet voor de onderliggende oorzaken.
volgende keer:
kijken we wat/wie er onder het glas zit...
De sekstherapeute bedoelde waarschijnlijk het volgende: 'Als ik het goed begrijp hangt een evenwichtig seksleven voor u af van sommige factoren'. Op het eerste gezicht lijkt het antwoord van de patiënte dan misschien niet helemaal passend: 'Niet alleen... er zijn ook nog de jongens van het energiebedrijf'. Maar u had vast al begrepen dat de andere betekenis van het Franse woord facteurs 'postbodes' is...
volgende keer:
hebben we het over de relschoppers in Frankrijk...
Het werkwoord biter betekent in Franse straattaal 'snappen, begrijpen' en het daarvan afgeleide imbitable 'niet te snappen, onbegrijpelijk'. Het werkwoord is een verkorting van het Oud-Franse abiter ('naderen, aanraken'), niet te verwarren met habiter ('wonen'). De oorspronkelijke betekenis van 'naderen, aanraken' heeft geleid tot twee woorden die nu qua betekenis tamelijk uit elkaar liggen, te weten het in deze bijdrage besproken werkwoord biter ('snappen', je kunt de betekenis van iets niet vatten, niet snappen, je komt niet in de buurt; ik geef negatieve voorbeelden omdat het werkwoord ook meestal met een ontkenning wordt gebruikt) en het zelfstandig naamwoord bite dat 'lul, pik' betekent en dat heeft dan weer te maken met het netjes uitgedrukte 'seksuele gemeenschap zoeken, iemand (seksueel) benaderen'. Niet te vatten soms, hoe zich bepaalde ontwikkelingen in de taal voordoen.
volgende keer
bekijken we welke factoren allemaal kunnen bijdragen aan een goed seksueel evenwicht...