maandag 7 juli 2025

au grand dam de

ten nadele van
('in de grote schade van')

Het woord dam is een Oud-Frans woord dat 'schade' of 'nadeel' betekende en komt van het Latijnse damnum met ongeveer dezelfde betekenis. De uitdrukking werd in de Middeleeuwen veel gebruikt om aan te geven dat iemand nadeel of schade ondervond ten gevolge van de handelingen van iemand anders. Tegenwoordig wordt de uitdrukking ook vaak in ironische zin gebruikt.

volgende keer:
kruisen we de degens...

zondag 6 juli 2025

dessins humoristiques : ardoise

Leraren voor de klas met 70 jaar:
- Mooie lei heb je
- Dat is een tablet, meneer.
lei

Maar ja, wie is hier eigenlijk ouderwets? Het woord 'tablet' is niets anders dan een 'kleitablet', een schrijfgereedschap dat nog een stuk ouder is dan een lei.

Ik heb besloten het niet zo ver te laten komen en stop over twee jaar. Tijd is belangrijker dan geld...

volgende keer:
bespreken we een grand' dame, of toch niet?...

zaterdag 5 juli 2025

les arcs en ciel

Waren regenbogen zwart-wit toen je klein was?
zwart-witte regenboog

Dit moet volgens mij een hele oude cartoon zijn, want ik heb steeds meer de indruk dat er in de huidige tijd minder oog is voor de verscheidenheid van de regenboog en meer voor polarisatie: alles is zwart of wit, en wie meer in kleur wil zien, is woke en dat is verschrikkelijk. Wil je dan ook nog een Gutmensch zijn, tja... dan is er op deze kleurloze wereld helemaal geen plaats meer voor je.

volgende keer:
zijn we te oud voor deze wereld...

vrijdag 4 juli 2025

à croquer

om op te eten

De meesten van u kennen het werkwoord croquer ('opeten, oppeuzelen, opknabbelen') misschien van het Franse woord voor tosti: croque-monsieur. Misschien kent u ook de uitgebreidere variant met een gebakken ei erop, de croque-madame. In zowel de Nederlandse als Franse cultuur hebben we kennelijk de neiging om iets of iemand die we onweerstaanbaar mooi vinden op te eten. Toch zit er in de Franse uitdrukking volgens taalkundige Alain Rey geen kannibalistisch aspect. Hij - en met hem de Académie Française wijzen hier op een andere betekenis van het werkwoord croquer, namelijk 'schetsen', zoals in het zelfstandig naamwoord croquis ('schets'). We zouden alleen zin hebben om mooie gezichten te schetsen. Hmmm, gezien het bestaan van onze Nederlandse variant, die ik op geen enkele manier met schetsen in verband kan brengen, lijkt het me op zijn minst verstandig deze alterntieve verklaring nog eens onder de loep te leggen...

volgende keer:
kruisen we de degens...

donderdag 3 juli 2025

caca d'oie

groengeel
('ganzenpoep')

Ik kan het niet smakelijker zeggen, maar gisteren en vandaag staan bij mij helemaal in het teken van poep. Ter voorbereiding van de coloscopie die ik over een uur of vijf onderga moest ik vasten en laxeren, zo meteen begin ik met de laatste sessie. De kleur moet uiteindelijk helder zijn en ongeveer zoals hiernaast. Dat heet in het Frans dan ook niet 'groengeel' zoals bij ons, maar 'ganzenpoep'. Ik doe mijn best, maar verheug me op de dag van morgen, wanneer ik weer gewoon mag eten...

volgende keer:
vraag ik me af wat ik wil eten...

woensdag 2 juli 2025

crever (vider) l'abcès

een probleem bij de wortels aanpakken

('het gezwel opensnijden/leeg laten lopen')

Helaas is de uitdrukking van vandaag misschien op mij van toepassing. Ik hoop natuurlijk niet dat er morgen bij de coloscopie een poliep of gezwel wordt aangetroffen, maar als dat wel zo is, dan is het goed dat het probleem bij de wortel wordt aangepakt. Zeker is in ieder geval dat ik vandaag helemaal moet leeglopen...

volgende keer:
is het weer een shitdag...

dinsdag 1 juli 2025

avoir un coup de pompe

afknappen / ineens doodmoe zijn
('een slag van de pomp hebben')

De uitdrukking is iets meer dan 100 jaar oud en is ontstaan in de luchtvaart. Met een coup de pompe werd een plotselinge daling in een luchtzak aangeduid. De stap naar een plotselinge daling van je energie is een kleine.

volgende keer:
gaan we een gezwel vermorzelen...