zaterdag 31 mei 2025

une banane par jour nettoie le colon

een banaan per dag reinigt de dikke darm

Ik las dat één banaan per dag de dikke darm reinigt.
Later begreep ik pas dat je hem daarvoor op moest eten...

volgende keer:
gaan we hoofdrekenen...

vrijdag 30 mei 2025

parer au plus pressé

prioriteiten stellen
('voorzien in het meest dringende')

Zowel het woord parer als het woord pressé kan meerdere betekenissen hebben. Zoals op het plaatje te zien is, is de meest voorkomende betekenis van pressé 'gehaast'. Dat ben je vaak omdat je iets 'dringends' te doen hebt. Voor wie het zich afvroeg: à la bourre betekent inderdaad 'te laat'. 
Parer kan 'versieren, mooi aankleden' betekenen, 'toeschrijven' maar ook 'afweren, pareren'. In de uitdrukking van vandaag is het 'voorzien in' of 'maatregelen nemen' en als je prioriteiten wil stellen dan bepaal je je daarbij tot het meest dringende.

volgende keer:
nemen we een banaan...

donderdag 29 mei 2025

la semaine des quatre jeudis

als Pasen en Pinksteren op één dag vallen / met Sint-Juttemis
('de week van de vier donderdagen')

Aan die twee bestaande en één bedachte christelijke feestdag kunnen we dan meteen Hemelvaart toevoegen, de enige die ook daadwerkelijk op een donderdag plaatsvindt, hoewel... ik heb me eigenlijk nooit afgevraagd op welke dag Sint-Juttemis dan valt. Maar op een week met vier donderdagen kun je lang wachten, net als op de dag dat Pasen en Pinksteren op één dag vallen of zoals gezegd op Sint-Juttemis. Het gaat overigens om een overdrijving die in de loop van de eeuwen is ontstaan. In de vijftiende eeuw luidde de uitdrukking nog la semaine des deux jeudis en al snel la semaine des trois jeudis. Waarom zoveel donderdagen en geen weekenddagen? Of het in de vijftiende eeuw al het geval was, weet ik niet, maar voordat de woensdag voor Franse kinderen een vrije dag werd (inderdaad, niet alleen de woensdagmiddag zoals bij ons), was dat het geval op donderdag en wie wil nu niet vier vrije dagen in de week? Ik mag mij sinds mijn deeltijdpensioen gelukkig prijzen met vier roostervrije dagen, inderdaad roostervrij: het werk van een docent stoort zich immers aan geen enkele 'vrije' dag...

volgende keer:
stellen we onze prioriteiten...

woensdag 28 mei 2025

broche à foin

houtje-touwtje / slecht in elkaar zittend
('broche/spies van hooi')

Een broche kan zowel een sieraard (een 'broche') aanduiden als een (vlees)spies. In die laatste betekenis is bij ons misschien het verkleinwoord brochette meer bekend. De uitdrukking is afkomstig uit Québec, het Franstalige Canada en duidt op iets wat adhoc zonder enig samenhangend systeem georganiseerd wordt, bijvoorbeeld een poliitique broche à foin ('houtje-touwtje-beleid'). Ik heb niet terug kunnen vinden of het hierbij gaat over het sieraad dat bij gebrek aan mooie materialen eenvoudig d.m.v. samengebonden hooi in elkaar wordt gezet of dat het verwijst naar een vleesspies waarop je zonder duidelijk systeem allerlei stukjes vlees en groenten aan elkaar rijgt. 

volgende keer:
is het donderdag...


dinsdag 27 mei 2025

au vu et au su de tous

open en bloot / voor het oog van de hele wereld / zodat iedereen het kan zien
('in het zicht en weten van allen')

Als je iets openlijk wilt doen zonder iets te verbergen doe je dat in het zicht (au vu) zodat iedereen er kennis van nemen (au su). De uitdrukking zelf laat dan ook niets te raden over, het betekent gewoon letterlijk wat het uitspreekt.

volgende keer:
flansen we een goedkoop sieraad in elkaar...

maandag 26 mei 2025

une tête/gueule d'enterrement

een begrafenisgezicht
('een begrafenishoofd/muil')

Van iemand die zich duidelijk niet amuseert kan gezegd worden dat hij of zij een 'begrafenisgezicht' opzet, in het Frans doe je dat met je hoofd (tête) of je muil (gueule, in straatfrans ook een aanduiding voor je gezicht), omdat een begrafenis doorgaans geen gelegenheid is waar je opgewekt deelneemt aan feestelijkheden.

volgende keer:
gaan we open en bloot...

zondag 25 mei 2025

un verre de vin c'est bon pour la santé

een glas wijn is goed voor de gezondheid

Een glas wijn is goed voor de gezondheid... De rest van de fles is goed voor het moreel.


Proost.


volgende keer:
gaan we naar een begrafenis...