esprit frappeur

klopgeest / Poltergeist
('kloppende geest')

Dit is volgens mij de eerste keer in het bestaan van dit blog dat we ons in paranormale sferen begeven. Voor een paranormale entiteit die zich alleen kenbaar maakt door middel van klopgeluiden hebben wij het woord 'klopgeest', al is het Duitse Poltergeist mede dankzij de gelijknamige film van Steven Spielberg uit 1982 misschien nog wel gangbaarder. Zelf heb ik er (gelukkig) nog nooit mee te maken gehad. In het Frans zeggen ze in feite hetzelfde als wij: een geest die klopt, un esprit frappeur. Ik wens u allen een rustige nacht, zonder klopgeesten.

volgende keer:
zult u naar mijn pijpen dansen...

comme par enchantement

als bij toverslag
('als door betovering')

Als wij voor het eerst met iemand kennismaken zeggen we dat we dat aangenaam vinden, een Fransman is betoverd - enchanté, dat is natuurlijk te verwachten bij de charmante (= betoverende) Fransen. Als er iets gebeurt dat je eigenlijk helemaal niet verwachtte, dan nemen onze beide talen hun toevlucht tot het magische: iets verandert als bij toverslag, in het Frans door betovering.

volgende keer:
klopt er een geest bij u aan...

bout de chou

kleintje / schatje
('stukje kool')

Volgens een volkslegende worden baby's door ooievaars gebracht, volgens een andere worden ze in kolen geboren. Een aanspreekvorm voor een schattig kind (en ook flink opgegroeide schattige kinderen) kan dan ook mon chou zijn (wij kennen de term meer voor een schattige maar machtige taart en het belangrijkste roomkaasingedriënt daarvan). Maar waarom een stukje kool? Dat heeft waarschijnlijk een andere oorsprong. Bronnen die ik raadpleegde vermoeden dat het om een verbastering van bouchon ('kurk') gaat, dat sinds de achttiende eeuw ook werd gebruikt om schattige kindertjes mee aan te duiden, en dat zou dan via het Occitaanse (Provençaalse) boudouchou in dezelfde betekenis gebeurd zijn.

volgende keer:
hebben we een betoverende bijdrage...

à bout de course

(mentaal) uitgeput
('aan het eind van de race') 

À bout de course is de Franse titel van de Amerikaanse film Running on empty met een 18-jarige River Phoenix in de hoofdrol. Je denkt in eerste instantie meteen te begrijpen hoe de uitdrukking is ontstaan, omdat je tegenwoordig bij het woord course meteen aan 'race' of 'hardloopwedstrijd' denkt en dat zo'n inspanning je fysiek uitput is heel begrijpelijk. Maar bij course moet hier gedacht worden aan de slijtage van een mechaniek (van een slot bijvoorbeeld). Na intensief gebruik van zo'n mechaniek kan het totaal versleten zijn. De uitdrukking kan zowel betrekking hebben op het fysiek als op de geest, als je mentaal uitgeput bent dus. 

volgende keer:
groeien we als kool...

dessins humoristiques : enfin on respire

eindelijk rust

- Oh, de camping!
Eindelijk rust!

- Ja, ik heb er zo genoeg van in de stad te leven, waar je zo op elkaar gepakt zit!

volgende keer:
zijn we helemaal uitgeput...

panneaux insolites : il vaut mieux qu'il pleuve aujourd'hui

het kan vandaag maar beter regenen... 

Ja, beter vandaag dan op een dag dat het mooi weer is...

Grote kans dat het uitkomt.

volgende keer:
kunnen we eindelijk ademhalen...

prêter main forte

een handje helpen
('sterke hand lenen')

In dit geval worden we opgeroepen de zorgmedewerkers een handje te helpen. De sterke hand waarvan sprake is in de uitdrukking verscheen in de vijftiende eeuw en was toen bedoeld om de rechtspraak en de overheid te helpen bij het handhaven van de orde. Een eeuw later werd al gesproken van tenir main forte in de betekenis 'iemand te hulp komen', een veel algemenere betekenis dus. De huidige variant met prêter ('lenen, verlenen') dateert uit de zeventiende eeuw.

volgende keer:
hopen we dat het gaat regenen (?)...