reprendre ses droits

weer de kop opsteken
('zijn rechten hernemen')

Het onderwerp van deze uitdrukking is eigenlijk altijd iets levenloos, iets waaraan we doorgaans geen 'rechten' verlenen, misschien kunnen we het juist daarom zo gemakkelijk zeggen. Een paar voorbeelden:

Le calme a repris ses droits après la tempête ('na de storm keerde de rust terug'). La nature reprend ses droits ('de natuur herstelt zich').

Oorspronkelijk kon dit werkelijk over eigendom of wettelijke rechten gaan. Wie zijn rechten hernam, oefende opnieuw een recht uit dat hem al toebehoorde.

Vanuit dat juridische idee ontstond een krachtige metafoor: sommige verschijnselen lijken een natuurlijk recht te hebben om aanwezig te zijn. Wanneer ze na een onderbreking terugkeren, zegt het Frans dat ze hun rechten hernemen.

Zo "heeft" de natuur als het ware het recht om verlaten gebouwen terug te veroveren, heeft de stilte het recht om terug te keren nadat het lawaai is verstomd, en kan vermoeidheid haar "rechten" weer doen gelden nadat iemand zich een tijdlang heeft ingespannen.

volgende keer:
komt vol in het gezicht...