donderdag 16 november 2023

ne pas desserrer les dents

je mond niet opendoen / je tanden op elkaar houden
('zijn tanden niet van elkaar houden')

Je kunt natuurlijk nog wel proberen te praten met je tanden op elkaar maar het zal de verstaanbaarheid niet erg bevorderen. De uitdrukking brengt vooral de verbetenheid onder woorden waarmee je niet bereid bent bepaalde informatie prijs te geven. 

volgende keer:
heeft iedereen zijn pleziertje...

woensdag 15 november 2023

chercher le poil dans l'oeuf

spijkers op laag water zoeken
('het haartje in het ei zoeken')

Als je met heel veel aandacht voor het kleinste detail op zoek gaat naar een futiele reden om iets of iemand te bekritiseren, dan kun je dat muggenziften noemen of zeggen dat je spijkers op laag water zoekt. Je kunt het ook vitten of haarkloven noemen. Dat haartje zoeken de Fransen dan in een ei. Mijn ervaring is overigens dat je dat heus wel vindt, zonder loep, maar altijd als het te laat is en je het met afschuw van je tong moet vissen...

volgende keer:
houden we onze tanden op elkaar (ook een manier om het haartje te ontwijken...)

dinsdag 14 november 2023

remercier son boulanger

overlijden
('zijn bakker bedanken')

Het is niet ongebruikelijk dat iemand die komt te overlijden op de valreep nog iets goed wil maken, een verstoorde relatie goed maken, zeggen dat je van iemand houdt, een lang bewaard geheim onthullen, maar je kunt natuurlijk ook je bakker bedanken voor al het brood dat je al die jaren in leven heeft gehouden. Brood is te beschouwen als een eerste levensbehoefte. Misschien dat dat deze merkwaardige uitdrukking heeft opgeleverd. Ik kan er alleen naar gissen. 

volgende keer:
proberen we een haartje uit een ei te vissen...

maandag 13 november 2023

pierre de touche

toetssteen 

Van oorsprong was een toetssteen een stuk fijn gepolijste zwarte lydiet, ook wel kiezellei genoemd. Het is een door koolstof gekleurde kiezel. Het werd en wordt door goudsmeden gebruikt om bij benadering het goudgehalte van legeringen te bepalen. Metalen laten er namelijk zichtbare strepen op achter. De kleur en dikte ervan worden vergeleken met proefnaalden van gouden of zilveren stiften van verschillend maar bekend gehalte. En zo kun je bijvoorbeeld een ring over de toetssteen halen om te zien of die wel echt van goud is gemaakt. Het spreekt vanzelf dat de ervaring en deskundigheid van de goudsmid hierbij van groot belang is.

volgende keer:
bedanken we de bakker...

zondag 12 november 2023

dessins humoristiques : conflit linguistique en France



taalstrijd in Frankrijk

Bij het woord 'taalstrijd' denken de meesten van u waarschijnlijk meteen aan de onophoudelijke taaltwisten bij onze zuiderburen tussen de Walen en de Vlamingen, maar ook in Frankrijk woedt al jaren een hardvochtige taalstrijd die zich concentreert om een van Frankrijks bekendste culinaire pareltjes, te weten het chocoladebroodje. In het grootste deel van Frankrijk heet dit viennoiserie-broodje pain au chocolat, maar durf dat maar eens te bestellen in Zuid-West-Frankrijk. Daar heet hetzelfde broodje namelijk chocolatine. Obelix heeft de euvele moed een pain au chocolat te bestellen en wordt meteen terechtgewezen door een plaatselijke bewoner. Dat laat Obelix zich niet zeggen. Hij slaat de klant die hem terecht durfde te wijzen letterlijk uit zijn schoenen... eh sandalen en zegt 'en heet een klap op je muil (voor 'klap' gebruikt hij overigens het woord pain dat ook deze figuurlijke betekenis kan krijgen) een muilatine?'

Of wat te denken van deze bakker in het zuidwesten van Frankrijk. Die heeft naast de chocoladebroodjes (daar dus chocolatines geheten) ook een paar met chocolade belegde stukken stokbrood neergelegd die hij pain au chocolat (lett. 'brood met chocolade') noemt. En uiteraard is de besteller van een chocolatine ook nog eens goedkoper uit...

volgende keer:
zoeken we een toetssteen...



zaterdag 11 november 2023

panneaux insolites : je lui ai fait un oeuf

ik heb een eitje voor haar gemaakt

'Mijn nichtje wilde geen rundertong eten omdat dat uit de mond van een dier kwam. Ik heb toen maar een eitje voor haar klaargemaakt.'

volgende keer:
bespreken we de grootste taalstrijd in Frankrijk...


vrijdag 10 november 2023

jouer du pipeau

een leugentje om bestwil / onzin uitkramen
('op het (lok)fluitje spelen')

Als je bijzonder twijfelt aan wat iemand zegt, kun je ook zeggen: c'est du pipeau ! ('dat is onzin'). Het fluitje waarvan sprake is in de uitdrukking is een lokfluitje om vogels te lokken, en het leugentje is dan ook bedoeld om iemand goed te stemmen, om iemand te verleiden tot iets. 

volgende keer:
maak ik een eitje voor u klaar...