chercher des poux

spijkers op laag water zoeken / op iemand zitten te vitten / haarkloven / ruzie zoeken
('luizen zoeken')

Onder apen is vlooien zoeken een sociale bezigheid, maar in de uitdrukking van vandaag gaat het om het pietepeuterig zoeken naar oneffenheden, naar kleine probleempjes die onder het oppervlak verborgen liggen. Daarmee kun je iemand het doelwit maken van onterecht gevit en dat zou uiteindelijk zelfs tot ruzie kunnen leiden. Het gaat natuurlijk terug naar de tijd waar er vaak luizen werden gevonden in het hoofdhaar van kinderen en volwassenen (meestal moeders) heel zorgvuldig te werk moesten gaan en alle haarwortels moesten uitkammen op zoek naar de kleine parasieten die voor veel overlast konden zorgen.

volgende keer:
doen we niemand een vlieg kwaad...

traverser la rue pour trouver du bouleau

de straat oversteken om berk te vinden

'We hebben een plek in Macronië gevonden waar je alleen maar de straat over hoeft te steken om berk te vinden.'

In het Nederlands werkt de woordspeling minder goed dan in het Frans. 'Berk' en 'werk' lijken wel op elkaar, maar bouleau en boulot spreek je exact hetzelfde uit.

Op 15 september 2018 sprak Macron op het Elysée met een 25-jarige man die klaagde ondanks al zijn inspanningen geen werk te vinden in de bos- en tuinbouw. Macron antwoordde: Vous faites une rue, vous allez à Montparnasse, vous faites la rue avec tous les cafés et les restaurants... Franchement, je suis sûr qu'il y en a un sur deux qui recrute en ce moment. Allez-y !' ('Ga de straat in, ga naar Montparnasse, loop de straten door met alle cafés en restaurants... Eerlijk gezegd weet ik zeker dat een op de twee mensen aanneemt momenteel. Pak je kans!' En hij voegde eraan toe: Il y a des métiers qui nécessitent des compétences particulières. Quand les gens ne les ont pas, on les forme. C'est pour ça qu'on investit. Mais après, il y a des tas de métiers. Il faut y aller ! Maintenant, hôtels, cafés, restaurants, je traverse la rue, je vous en trouve ! Ils veulent simplement des gens qui sont prêts à travailler, avec les contraintes du métier. ('Er zijn beroepen die speciale competenties vereisen. Wanneer mensen die niet hebben, worden ze opgeleid. Maar dan zijn er heel veel beroepen. Je moet ervoor gaan! Als ik nu kijk naar hotels, cafés en restaurants, dan hoef ik alleen maar de straat over te steken en ik vind een baan! Ze willen gewoon mensen die bereid zijn om te werken, er is een tekort aan medewerkers.')

De tuinder bedankte de president en schudde hem de hand.

volgende keer:
zijn we luizenmoeder...

t'es qui là ?

wie ben jij nou weer?

'Wilt u een aperitief?'

- Tequila!

- Nou eh, de serveerster!

Dit lijkt een compleet absurde conversatie, tot je begrijpt dat je Tequila net zo uitspreekt als T'es qui, là ? ofwel: 'Wie ben jij nou weer?"

volgende keer:
gaan we op zoek naar werk...

de fond en comble

geheel en al / totaal
('van bodem tot top')

Denk bij fond aan ons woord 'fundament' en bij comble aan 'cumulus' en 'cumulatief'. Van de grond tot aan het plafond heb je de gehele ruimte van een bouwwerk beschreven. De uitdrukking is tamelijk formeel. In de boektitel zit trouwens nog een spel met woorden: le ski de fond betekent 'langlaufen'. 

volgende keer:
nemen we een aperitiefje...

danse du scalp

vreugdedansje
('scalpdans)

Nu Trump plotseling zijn tarieven weer grotendeels in de ijskast heeft gelegd, zullen sommigen misschien een vreugdedansje uitvoeren, anderen hun adem inhouden en wij allemaal dansen op de vulkaan.

Trump - met zichzelf ingenomen als hij is - lijkt voortdurend een vreugdedansje uit te voeren en wij hebben het nakijken bij zoveel kwaadaardige absurditeit, verbijsterd dat we ons zo afhankelijk hebben laten maken van een dreinende pestende psychopatische peuter met een narcissuscomplex. 

De uitdrukking van vandaag is voor het eerst opgetekend in 1845 en verwijst naar een dans die door native Americans werd uitgevoerd rondom slachtoffers die gescalpeerd zouden gaan worden. Wij verkopen onze huid nu aan één Amerikaan die niet eens kan dansen...

volgende keer:
gaan we over de top...

boire du petit lait

in zijn nopjes zijn / met zichzelf ingenomen zijn
('kleine melk drinken')

De eerste versie van deze uitdrukking was avaler doux comme lait ('zoet als melk slikken'); dat werd gewoon boire du lait ('melk drinken') en petit ('klein') werd pas in de twintigste eeuw toegevoegd. Het gaat dus om de aangename zoetheid van melk die kennelijk nog wordt versterkt door het schattige verkleinwoordje. Het wordt gezegd voor iemand die zich gevleid voelt of sterker die zich graag gevleid voelen en dus met zichzelf ingenomen zijn.

volgende keer:
voeren we een dansje uit...

battre la semelle

stampvoeten / trappelen / ijsberen
('de zool slaan')

Het gaat hier eigenlijk om loopbewegingen te maken zonder van je plaats te komen ('trappelen, stampvoeten') of zonder een bepaald loopdoel te hebben ('ijsberen') bijvoorbeeld omdat je op iemand staat te wachten of omdat je het koud hebt. In de twaalfde eeuw was er nog wel van enig doel sprake, al was dat doel niet altijd even duidelijk. Het betekende toen 'zwerven, landlopen'. In de negentiende eeuw kwam daar de betekenis 'trappelen van de kou' bij.

volgende keer:
drinken we een klein beetje melk...