PROBLEMEN MET DEZE SITE

Beste volgers van dit blog.

Zoals je aan de vorige post kunt zien, functioneert de site niet goed meer. Er wordt slechts een klein deel van mijn posts gepubliceerd. Hopelijk is dit een probleem van tijdelijke aard...

une main de fer dans un gant de velours

een harde hand in een fluwelen handschoen / met zijden handschoentjes aanpakken

('een ijzeren hand in een fluwelen handschoen')

Oorspronkelijk bestond alleen de uitdrukking

volgende keer:

zijn we bofkonten...

tenir les murs

achter de geraniums zitten / duimen draaien

('de muren vasthouden')

Deze uitdrukking is een vrij recente (sinds 1988), hoewel ze vroeger al in een heel andere betekenis bestond, nl. een militaire, waarin muren doorgaans geen andere functie meer hebben dan een huis overeind te houden en als je de tijd hebt om die muren vervolgens te ondersteunen, dan heb je kennelijk niet veel anders te doen. Het zou kunnen dat het Frans de uitdrukking heeft ontleend aan een Algerijnse uitdrukking waarin het gebruikt wordt voor mensen die geen werk (meer) hebben en daarom de hele dag thuis met de rug naar de muur zitten. Waar onze uitdrukking 'achter de geraniums zitten' snel een beeld oproept van bejaarden of mensen die op latere leeftijd hun baan verliezen, kan 

tenir les murs gezegd worden van iedereen die werkeloos thuiszit, of rondhangt, zoals 'hangjongeren', vandaar dat ik ook de betekenis 'duimen draaien' heb toegevoegd, maar laten we niet aan leeftijdsdiscriminatie doen. Tenslotte spreken we sinds enige jaren ook van 'hangouderen'...

volgende keer:

pakken we het met zijden handschoentjes aan...

malheureux comme les pierres

doodongelukkig

('ongelukkig als de stenen')

Tja, als steen moet je maar over je laten lopen, door jan en alleman en door dieren met hoefijzers, zonder dat je er iets tegen kunt doen of zonder dat je überhaupt maar kunt reageren, of zonder je zelf uit de voeten te kunnen maken. Dat is toch buitengewoon ongelukkig?

volgende keer:

gaan we achter de geraniums zitten...

c'est bath !

jofel! / leuk! / tof!

Nee, dit zijn geen deelnemers aan een quiz over de Engelse taal. Het woord lijkt misschien wel Engels, maar het heeft niets met het Engelse 'bad' te maken. De uitdrukking dateert uit de negentiende eeuw en zou een afkorting zijn van het bargoense batif dat 'leuk, mooi, nieuw' betekende.
Of heeft het toch met het Engelse 'bad' te maken hebben? Sommigen brengen het namelijk in verband met de stad Bath, die in de achttiende eeuw heel hot was in de high society. Nog niet zo lang geleden werd iemand die bedreven was in bed bath au pieu of bath au plumard genoemd (zowel pieu als plumard zijn benamingen voor het bed). Tegenwoordig noemt men zo iemand eerder un bon coup...

volgende keer:
vragen we ons af hoe een steen zich voelt...

un coup de semonce

een waarschuwing / schot voor de boeg

Het werkwoord somondre (later semondre) waarvan het zelfstandig naamwoord semonce is afgeleid betekende in de elfde eeuw 'iemand ergens toe uitnodigen'. Een eeuw later betekende het 'iemand dringend om uitleg vragen'. In de dertiende eeuw betekende het 'iemand dagvaarden' en in de vijftiende eeuw werd het gebruikt om 'iemand te berispen, een waarschuwing te geven'. In de zeventiende eeuw betekende het 'iemand berispen'.
In de achttiende eeuw was een semonce in de scheepvaart een bevel aan een ander schip om kleur te bekennen door de vlag te hijsen. Op die manier was het mogelijk de identiteit van het andere schip vast te stellen. In een tijd zonder mobiele telefoons of andere geraffineerde communicatiemiddelen werd het teken daartoe gegeven door een kanon af te schieten die net het doel miste, een waarschuwingsschot ofwel een 'schot voor de boeg'. Het andere schip begreep uiteraard dat een eventueel volgende schot zijn doel niet zou missen. En zo staat de coup de semonce tegenwoordig nog steeds voor een stevige waarschuwing waaraan je maar beter gehoor kunt geven...

volgende keer:
nemen we een bad in Bath?

le bran de Judas

(zomer)sproeten
('de grove zemelen van Judas')

Bran is een benaming voor de grove zemelen, die vroeger waardeloos werden gevonden en dus werden weggegooid. Misschien zie je nu al een verband met sproeten, die ook op een gezicht lijken te zijn gegooid. Maar er zitten nog andere minder smakelijke connotaties aan vast. Al sinds de dertiende eeuw werd het op deze manier in verband gebracht met fecaliën, ook bruin van kleur en alleen waard om weggegooid te worden. Iemand die besmeurd was met excrementen werd ook wel breneux genoemd.
Van Judas Iskariot, de verrader van Christus, wordt wel beweerd dat hij roodharig was. Helaas is het maar weer al te waar dat mensen met een uitzonderlijk uiterlijk, dus ook roodharigen, vroeger een slechte reputatie hadden. Tegenwoordig schelden kinderen trouwens roodharigen nog altijd uit. Terug naar Judas: de sproeten op zijn gezicht konden gezien het voorgaande gemakkelijk worden uitgelegd als de strontsporen van een zich uiteraard niet goed verzorgende verrader. Arme Judas...

volgende keer:
laat even op zich wachten. Ik ga even wandelen in Overijssel...