écrire comme un chat

een hanenpoot hebben
('schrijven als een kat')

Of misschien moet ik zeggen 'priegelschrift', want écrire comme un chat wordt vooral gezegd als iemands handschrift zo klein is, dat het haast onleesbaar is. Een kat heeft natuurlijk geen vingers en duim om fatsoenlijk een pen mee vast te houden, maar kleine klauwtjes. Daarnaast mag een kat graag wroeten in proppen papier. Dat geeft bepaald niet de indruk van een kopiist die weloverwogen en nauwkeurig zijn indrukken in kalligrafie aan het papier toevertrouwt...

volgende keer

O.K. Onverzorgd handschrift wordt dus vergeleken met dat van een kat. Maar hoe zit het met gesproken taal? Bestaat er ook zoiets als 'steenkolen-Frans'?

lire les petits caractères

de kleine lettertjes lezen
('de kleine lettertekens lezen')

Vandaag een uitdrukking waar we kort over kunnen zijn, omdat beide talen eigenlijk hetzelfde zeggen, zij het dat het Frans het woord caractères gebruikt in plaats van lettres, wellicht om het niet te verwarren met 'briefjes'. 

De eerste letters op het testblad van de oogarts vormen overigens het woord myope, wat 'bijziend' betekent. Je kunt trouwens ook zeggen dat iemand a la vue basse of courte (lett. 'laag of kort zicht heeft'). Voor 'verziend' wordt de term presbyte (of hypermétrope) gebruikt. In het algemeen gebruikt het Frans voor medische begrippen de oorspronkelijke Grieks-Latijnse termen, terwijl wij vrijwel alles in het Nederlands vertalen. De gemiddelde Fransman kon vroeger een doktersrecept dus beter lezen, als hij of zij de handschriften makkelijk kon ontcijferen tenminste...

volgende keer

Over onleesbare handschriften gesproken: hoe noem je in het Frans een hanenpoot?

être sur le pavé

op straat staan / zonder werk zitten
('op de straatsteen staan')

Als je dan toch op straat staat, dan misschien maar op een van de mooiste straatjes van Parijs, de rue de l'Abreuvoir, waar stadsheilige Saint-Denis volgens de overlevering zijn afgehakte hoofd even waste bij een veedrinkplaats op Montmartre (de 'martelaarsberg') halverwege zijn voettocht naar het huidige Saint-Denis, maar dit terzijde.

In het Frans wordt dus een metonymia - een pars pro toto - gebruikt voor ons 'op straat staan'. Je kunt ook iemand op straat zetten: jeter sur le pavé (lett. 'op de straatsteen gooien'). Combinaties met mettre ('zetten') en laisser ('laten') zijn ook mogelijk. Als het dan toch moet, zet mij dan maar op de rue de l'Abreuvoir, maar dan wel met mijn hoofd er nog op, graag...

volgende keer

Wel de kleine lettertjes lezen...

la barbe !

la barbe !
('ik krijg er een sik van!')

Hoewel hij onder hipsters tegenwoordig weer heel populair is, betekent de baard in het Frans doorgaans niet veel goeds. Als je een Fransman met de rug van zijn hand over zijn wang ziet strijken terwijl hij La barbe uitroept, dan is hij niet tevreden. Hij kan ook Quelle barbe over iets of iemand zeggen en daarmee bedoelt hij dat iemand of iets heel vervelend is. Je ziet het ook wel aan de gezichtsuitdrukking op het plaatje. Verwarrend voor ons is dat hij tegelijkertijd het gebaar voor 'uitstekend' lijkt te maken, maar dat is maar schijn. In het grootste deel van Frankrijk betekent het gebaar waarbij je met je duim en wijsvinger een cirkel maakt zéro, oftewel 'waardeloos' ! Het is maar dat je het weet...

volgende keer

Hoe zeg je in het Frans dat je op straat staat?

à couper au couteau

dicht / vet / om te snijden
('om met een mes te snijden')

Maakt u zich geen zorgen, dit is geen reclamebanner, mijn blog wordt niet gesponsord. Het plaatje verduidelijkt zoals gewoonlijk de uitdrukking van vandaag, die trouwens verschillende dingen kan betekenen. Het kan namelijk aan drie dingen worden toegevoegd en steeds zeggen wij dat in het Nederlands dan weer anders. Allereerst kun je zoals op het plaatje spreken van un brouillard à couper au couteau als er een hele dichte mist is, zo dicht dat je je er als het ware met een mes een weg door zou moeten banen.

Vervolgens kun je ook Frans spreken met een accent hollandais à couper au couteau, wij zouden hier zeggen 'met een vet Hollands accent'.

De enige combinatie die we in beide talen op dezelfde manier uitdrukken is une atmosphère à couper au couteau: de sfeer, nou ja, wij zeggen dan meestal dat de spanning om te snijden is.

volgende keer

Kun je in het Frans ook ergens een sik van krijgen?

hoe vertaal je 'uitzien' in het Frans?

attendre - aspirer à - avoir l'air - avoir hâte de - avoir mine - donner sur - être - être à l'affût de - être en quête de - être à la recherche de - faire - guetter - paraître - regarder jusqu'au bout - ressembler à - voir jusqu'à la fin

Ons woord 'uitzien' kan weer veel verschillende betekenissen hebben. Eerst bekijken we hoe je zegt hoe iemand of iets eruitziet. De eenvoudigste manier is gewoon être. Als je wilt weten hoe iemand eruitziet, kun je gewoon vragen Comment est-elle ? Dat suggereert dat je naar iemands karakter vraagt en dat kan ook zo geïnterpreteerd worden, maar grote kans is ook dat vervolgens haar uiterlijk beschreven wordt. In combinatie met een bijvoeglijk naamwoord kun je avoir l'air gebruiken: il a l'air fâché ('hij ziet er boos uit'). Om te zeggen dat iemand er goed of slecht uitziet, kun je ook avoir bonne mine of avoir mauvaise mine gebruiken. Als je vindt dat iemand er ouder uitziet dan hij is, kun je zeggen: il ne paraît pas son âge (lett. 'hij lijkt niet op zijn leeftijd') of il fait plus vieux que son âge (lett. 'hij doet ouder dan zijn leeftijd') en om je verbazing uit te drukken kun je zeggen regarde à quoi tu ressembles ! ('kijk nou eens hoe je eruitziet!, lett. 'kijk waar je op lijkt!').

Maar je kunt ook naar iemand of iets uitzien: als je op een belangrijke brief zit te wachten, kun je guetter le facteur ('uitzien naar de postbode'). Een synoniem hiervan is être à l'affût de. Als je iets of iemand probeert te krijgen kun je ook être en quête de of être à la recherche de. Beide uitdrukkingen betekenen letterlijk 'op zoek zijn naar': je suis en quête d'un nouvel emploi ('ik zie uit naar een nieuwe baan'). Als je verlangend naar iets uitziet kun je aspirer à of avoir hâte de gebruiken: j'aspire aux vacances ('ik zie uit naar de vakantie') en j'ai hâte de lire ta réponse ('ik zie uit naar je antwoord, ik kan niet wachten op je antwoord'). Iets neutraler is attendre : attendre une occasion ('uitzien naar een gelegenheid, een gelegenheid afwachten').

Als het gaat om een uitzicht, gebruik je het werkwoord donner sur : votre chambre donne sur la mer ('uw kamer ziet uit op zee').

Tenslotte kun je ook een film of een toneelstuk 'uitzien'. Dat betekent dat je tot het einde doorkijkt of tot het einde blijft zitten: j'ai regardé le film jusqu'au bout ('ik heb de film uitgezien') en j'ai vu la pièce de théâtre jusqu'à la fin ('ik heb het toneelstuk uitgezien').

volgende keer

bekijken we wat je zoal met een mes kunt doen...

faire son intéressant

interessant doen, zich aanstellen
('zijn interessant doen')

Je snapt meteen wat deze uitdrukking betekent. Voor ons is alleen het gebruik van het bezittelijk voornaamwoord son een beetje verrassend. Er zijn meer uitdrukkingen waarin dit woord wordt toegevoegd in tegenstelling tot het Nederlands, bijvoorbeeld faire son droit ('rechten studeren') en demander son chemin ('de weg vragen'). En als iemand 'zijn best doet', dan voeg je ook nog eens het voorzetsel de toe: il fait de son mieux ('hij doet zijn best'). Waarom willen die Fransen toch altijd weer interessant doen?

volgende keer

Hoe vertaal je 'uitzien' in het Frans?