donderdag 7 januari 2021

à l'eau de rose

mierzoet
('met rozenwater')

Na een slapeloze nacht waarin ik met angst en vrees heb gekeken naar het verval van de democratie in the Banana Republic of the United States of America, heb ik even behoefte aan een mierzoete bijdrage, à l'eau de rose. Voor de rest blijf ik even sprakeloos...

volgende keer:
hoop ik van harte dat die gevaarlijk gek uit het Witte Huis verwijderd wordt en wel binnen 14 dagen...

woensdag 6 januari 2021

se mettre au vert


de stilte opzoeken / er even tussenuitknijpen

('zich in het groen zetten')

De dagen worden inmiddels langzaam langer, maar het eerste groen moet nog verschijnen. We zijn allemaal tamelijk gestrest aan het raken door de coronacrisis en we mogen er nauwelijks uit. Wat zou het heerlijk zijn even de stilte op te zoeken op het groene platteland. De man op het plaatje heeft meteen maar zijn goede voornemens genomen: geen tabak meer, hij rookt alleen nog maar biologisch gekweekte planten...
Maar zoals gezegd is het nog even wachten tot de wereld weer groen kleurt. Voor je het weet, is de enige manier om aan de stress te ontsnappen se mettre au verre ('zich aan het glas zetten')...

volgende keer:
hebben we een mierzoete bijdrage...

dinsdag 5 januari 2021

accident de parcours

bedrijfsongeluk / hobbel op de weg
('ongeluk onderweg')

Dit bijzondere kunstwerk kom je tegen als je wandelt door het Prinses Máximapark in Utrecht-Leidscherijn: alsof er zojuist onderweg een ernstig auto-ongeluk is gebeurd. Zat er een hobbel in de weg? In de uitdrukking gaat het in ieder geval niet om een onomkeerbaar dodelijk ongeluk, maar om een onverwachte, tijdelijke onderbreking van de gang van zaken. Gelukkig maar...

volgende keer:
zoeken we de stilte op...

maandag 4 januari 2021

bouché à l'émeri

stom geboren, suf gewiegd en nooit iets bijgeleerd
('dichtgestopt met schuurpapier')

Eerst moet ik even wat uitleggen, want volgens mij wordt er nooit een fles dichtgestopt met schuurpapier. Het was echter vroeger gebruikelijk om zowel de kurk als de binnenkant van de fles te schuren met schuurpapier, zodat de kurk vaster op de fles bleef zitten. 
Bouché ('dichtgestopt') heeft al sinds de zeventiende eeuw de figuurlijke betekenis van 'geestelijk beperkt, dom' en dat is begin twintigste eeuw versterkt met de toevoeging à l'émeri. Op het plaatje wordt vervolgens ook nog een woordspel gemaakt met het woord génie. Dit woord betekent naast 'genie' (het tegendeel dus van 'geestelijk beperkt')) ook 'geest in de fles'. Het is dus een 'genie (geest in de fles)' maar hij is wel 'stompzinnig (dichtgestopt met schuurpapier)'...

volgende keer:
hebben we een bedrijfsongeluk...

zondag 3 januari 2021

sans bourse délier

gratis en voor niks
('zonder beurs los te maken')

In 1690, toen deze uitdrukking in zwang kwam, hadden we in Europa - in tegenstelling tot China - nog geen bankbiljetten en bewaarden we ons geld dus nog niet in een portefeuille, maar in een beurs, die gesloten werd met een koord of dicht werd geknoopt.
Om er een muntstuk uit te pakken, moest je dus eerst het koord van je beurs losmaken. Als je dat niet hoefde te doen, was datgene wat je begeerde, dus gratis en voor niets (of je beurs was gestolen)...

volgende keer:
hebben we nooit iets bijgeleerd...

zaterdag 2 januari 2021

français de la rue : allumé

opgewonden / aangeschoten

De kerstvakantie loopt ten einde en hoewel we het in het algemeen en petit comité hebben moeten vieren, zijn er weer kilo's luxevoer en liters alcohol door onze kelen gegaan, vermoed ik. 

Van zoveel alcohol kun je enigszins aangeschoten raken en als je een kwade dronk hebt kan dat ook leiden tot een opgewonden staat. Voor beide gemoedstoestanden wordt in het straatfrans wel de term allumé (lett. 'aangestoken') gebruikt. Je gezicht kan daarbij ook rood oplichten zoals een vuur of lamp die wordt aangestoken. 

Bij een allumeur denken de onschuldigen onder ons waarschijnlijk in eerste instantie aan de allumeur de réverbères ('aansteker van gaslantaarns') in Saint-Exupéry's Le petit prince maar de meeste Fransen zullen bij allumeur en allumeuse denken aan iemand die bewust probeert een ander seksueel op te winden...

volgende keer:
houden we even de hand op de knip...

vrijdag 1 januari 2021

panneaux insolites : bonne année !




Gelukkig nieuwjaar!

Zelden hebben we meer uitgekeken naar het nieuwe jaar dan op dit moment. Velen van ons hebben (te) hooggespannen verwachtingen. Het zal ongetwijfeld nog even duren - te lang naar ons gevoel - maar we dromen van een eerste knuffel, lekker uit eten, een mooie expositie, een ontroerend concert of een prachtige reis in een onbekend oord, misschien naar deze wijk in het Zwitserse Vionnaz: Bonne Année !

volgende keer:
zijn we nog een beetje opgewonden en aangeschoten...