tomber sur un bec

op een probleem stuiten / op je bek gaan
('op een gaspit vallen')

Tegenwoordig wordt het woord bec vooral gebruikt in de betekenis 'snavel', maar dat is niet de bec in de uitdrukking van vandaag. Het gaat hier om een bec à gaz, een gaslamp waar vroeger de straten mee verlicht werden. En als die uitstonden konden die zomaar in de weg staan van een dronkaard die over straat liep en daar per ongeluk tegenaan liep. En als je maar dronken genoeg was, dan stuitte je zelfs op dat probleem als ze aanstonden.

volgende keer:
is het tenminste iets...

faire une maladie

ergens een drama van maken
('een ziekte maken')

We kennen ze allemaal wel, mensen die van een kleine tegenslag een gigantisch probleem kunnen maken, van een mug een olifant zeg maar. Deze uitdrukking roept het beeld op van een hypochonder die bij ieder zuchtje, pijntje of welk klein onbehagen dan ook meteen aan het ergste denkt en bang is aan een dodelijke ziekte te lijden.

volgende keer:
vallen we op onze bek...

le pays de Cocagne

luilekkerland
('het land Kokanje')

Of het er echt zo goed toeven is, weet ik niet, maar de naam van het Utrechtse dorp Kockengen verwijst naar het mythische land van Kokanje, waar alles in overvloed aanwezig zou zijn en de kippetjes gebraden en wel zo je mond in vlogen. Je hoefde er nooit te werken, maar kon de hele dag spelen en je overgeven aan al je wensen en lusten. Wij noemen dit doorgaans 'luilekkerland'. De mythe van het land van Cocagne dateert uit de twaalfde eeuw en de naam zou komen van het Italiaanse canton Cuccagna of van de dichter Merlin Coccaie die dit heerlijke land beschreven zou hebben, of misschien van het Napolitaanse feest cuccagne, waarbij de deelnemers eten en wijn kregen vanaf een soort berg die de uitbarstende Vesuvius voorstelde. Hoe dan ook uit Italië, want daar schijnt het leven goed te zijn.

volgende keer:
worden we ziek van al dat lekkers...

casseur d'assiettes

relschopper / vandaal
('bordenbreker')

Bij een vandaal die borden breekt, denken wij misschien aan verkeersborden, maar je had het kunnen weten, bij de Fransen gaat het natuurlijk om etensborden. En toch is deze culinaire oorsprong niet zeker. Het kan ook zijn dat het om een gevalletje 'verkeerd verstaan' of volksetymologie gaan. De uitdrukking bestaat sinds het begin van de negentiende eeuw, maar in de zeventiende eeuw bestonden al de uitdrukkingen casseur d'acier ('staalbreker') en casseur de raquettes ('racketbreker'). Maar een hoop lawaai en rommel geeft het wel als de man op het plaatje zijn stapel borden laat vallen...

volgende keer:
gaan we naar Luilekkerland...

dessins humoristiques : imprimante

hypermoderne printer

'Wat een geweldig ding! Dat print meteen uit terwijl je schrijft!'

volgende keer:
breken we het servies...

panneaux insolites : un sandwich aux gens bons

gutmenschenbrot

'Wie te aardig is, laat zich uiteindelijk altijd de kaas van het brood eten (lett. 'als men te aardig is, wordt men uiteindelijk altijd opgegeten'). Dat is het boterham-met-tevredenheid-syndroom.' Ik heb helaas niet echt een goede vertaling kunnen vinden voor het laatste woordspel en beveel me aan voor suggesties. Er staat sandwich aux gens bons (lett. 'het goede-mensen-broodje' of 'gutmenschenbroodje') maar klinkt precies als sandwich au jambon ('broodje ham').

volgende keer:
moet ik een oplossing vinden voor mijn kapotte printer...

avoir les pieds carrés

                                                niet kunnen voetballen

('vierkante voeten hebben')

Tijdens het filmfestival wordt mij vaak gevraagd of ik al vierkante ogen heb. Daar heb ik geen last van. Vierkante voeten daarentegen heb ik zeker, althans volgens de Franse betekenis daarvan. Ik heb helemaal niets met voetbal. Als ik op tv een groen scherm zie, schakel ik automatisch over op een ander kanaal. Zie ik tijdens een wandeling kinderen voetballen op een veldje, dan loop ik liever een blokje om. Stel je voor dat er een bal mijn richting uit rolt en dat ik dan geacht word die terug te schoppen. Vreselijk. Radioprogramma's die onderbroken worden voor voetbalnieuws, afschuwelijk gewoon. Nee, dan stem ik met mijn voeten...

volgende keer:
eten we een gutmensch-sandwich...