se faire blackbouler

afgewezen worden (voor baan of examen)
('zich laten blackboulen')

Je ziet in één klap dat deze uitdrukking althans deels uit het Engels moet stammen en dat is ook zo. Sinds 1770 bestaat in het Engels de uitdrukking to be blackballed, wat betekende dat je werd weggestemd als (aankomend) lid van een vereniging. Dat wegstemmen geschiedde door het plaatsen van een zwart i.p.v. een wit balletje in een stembus. Toen de uitdrukking in Frankrijk ook in zwang kwam werd dit aanvankelijk op verschillende manieren gespeld (zoals blackboller) totdat de huidige spelling (waarin het Franse boule zit dat ook 'bal' betekent) officieel werd.

volgende keer:
hebben we een parlementaire bijdrage...

sans rime ni raison

zinloos / doelloos
('zonder rijm of reden')

Als er iets gebeurt zonder enige logica, kunnen wij dat ook ongerijmd noemen. Het rijmt nergens op, is niet logisch te linken aan iets anders zoals woorden die op elkaar rijmen. Veel uitdrukkingen worden gemaakt door een woord te herhalen, waardoor het nog krachtiger wordt. Denk aan 'wis en waarachtig', 'klip en klaar'. Zoals je ziet kies je dan niet alleen voor een tautologie, maar ook voor een alliteratie, ofwel beginrijm. Rijmt het toch...

volgende keer:
hebben we het over zwarte ballen...

rendre à César ce qui est à César

geeft den keizer wat des keizers is
('aan Caesar teruggeven wat van Caesar is')

Volgens het Evangelie vroegen farizeeërs 'argeloos' of zij wel belasting verschuldigd waren aan de Romeinse keizer. Daarop vroeg Jezus hun hem een zilverling te tonen. Hij wees op de afbeelding van de keizer die daarop gegraveerd stond en zei 'Geef Caesar wat voor Caesar is en God wat voor God is'. Verbaasd door dit antwoord dropen de farizeeërs af zonder hem verder te vleien. Daarna is de uitdrukking verkort tot de huidige vorm en wordt hij gebruikt om te zeggen dat men de verantwoordelijkheid voor iets moet toekennen aan degene van wie men ook weet dat die daarvoor verantwoordelijk is, en niet iemand anders.

volgende keer:
hebben we een ongerijmde bijdrage...

remuer les cendres

oud zeer oprakelen
('de as opschudden')

Remuer betekent 'bewegen, roeren, opschudden'. De uitdrukking is een verkorte versie van remuer les cendres du passé ('de as van het verleden opschudden') en staat dus metaforisch voor het oproepen van herinneringen aan dingen die al lang geleden plaatsgevonden hebben.

volgende keer:
gaan we terug naar de tijd van de Romeinen...

dire dans le tuyau de l'oreille

in het oor fluisteren
('in de buis van het oor zeggen')

Als je iemand discreet iets op fluistertoon vertelt (waardoor anderen overigens juist hun oren gaan spitsen en de kans op bekendwording van het geheim dus juist groter wordt...) doe je dat in het Frans rechtstreeks in de gehoorgang, in de 'buis van het oor'. Het kan overigens ook gebeuren in le creux de l'oreille ('de oorholte').

volgende keer:
gaan we as omschudden...

pourquoi vous n'êtes pas en train de bosser ?

waarom bent u niet aan het werk?

- En waarom bent u niet aan het werk?

= Omdat we u niet aan zagen komen, baas...

Een fijne zondag nog!

volgende keer:
fluisteren we u iets in het oor...

Pourquoi ma soeur s'appelle Rose

Waarom heet mijn zusje Roos?

- Papa, waarom heet mijn zusje Roos?

= Omdat je moeder dol is op rozen.

- Dankjewel, papa.

= Niks te danken, Ricard.

volgende keer:
onderbreken we het werk even...