un pétard mouillé

een losse flodder / een sisser / veel geblaat weinig wol
('een nat rotje')

De nu al warmste Oudejaarsdag aller tijden zal waarschijnlijk droog verlopen, dus veel kans op nat vuurwerk is er niet. Er wordt geen mist voorspeld en ook de wind gaat om middernacht liggen, ideale omstandigheden dus voor vuurwerk, alleen... het is net als vorig jaar verboden i.v.m. de coronamaatregelen. Het zal dus met een sisser aflopen, hoewel... hier in Rotterdam zijn al dagenlang enorme knallen te horen en de politie is dan ook in volle paraatheid. Ik zou liever mooi siervuurwerk zien en die rotjes en zeker de vuurwerkbommen mogen van mij helemaal verregenen. We zullen het zien (hoop ik, en minder horen)...

volgende keer:
hopen we nog wat te kunnen horen...

se mettre la rate au court-bouillon

Ik begin een beetje in de rats te zitten
('mijn milt in de bouillon te trekken')
- Ach joh! Ontspan en geniet van de jacuzzi!

in de rats zitten / zeven kleuren stront schijten
('een visbouillon trekken van zijn milt')

Normaal gesproken laat je vis of schelpdieren trekken in een court-bouillon en zeker geen milt. De uitdrukking is van tamelijk recente datum, maar verder is er over de herkomst niet veel te zeggen. Wel kun je zeggen dat er vaak wordt verwezen naar het (slecht onderhouden) lichaam als iemand zich grote zorgen maakt. Zo kun je se faire du mauvais sang (lett. 'slecht/kwaad bloed') of se faire de la bile (lett. 'gal'), beide met dezelfde betekenis als de uitdrukking van vandaag. Zwarte gal (denk aan 'melancholie', afgeleid van de Griekse woorden voor 'zwart/donker' en 'gal') werd volgens middeleeuwse opvattingen aangemaakt in de milt. Het dichterlijke woord spleen (Engels voor 'milt') staat ook voor zwaarmoedigheid of Weltschmerz. En zou ons 'rats' misschien nog iets met rate te maken hebben?
En als je nou echt zo'n last van je milt hebt, wellicht is het dan niet eens zo'n gek idee er een bouillonnetje van te trekken...

volgende keer:
loopt Oud en Nieuw weer eens met een sisser af...

se noyer dans un verre d'eau

slappe knieën hebben / snel bij de pakken neer gaan zitten
('verdrinken in een glas water')

Een benauwende situatie, zeker, maar de kans dat dit gebeurt is natuurlijk nihil. Een glas water wordt ook in onze taal wel gebruikt om aan te geven dat de ernst of het gevaar van iets schromelijk wordt overdreven; denk aan ons 'een storm in een glas water' (in het Frans une querelle d'Allemand).

In de zeventiende eeuw ging men nog verder in deze overdrijving. Toen kon iemand die bij het geringste risico afzag van een bepaalde onderneming 'verdrinken in' een fluim spuug (un crachat) of in een druppel water (une goutte d'eau).

In die zeventiende eeuw had 'verdrinken' ook al de figuurlijke betekenis van 'zich laten overstelpen, tenonder gaan', zoals wij ook bijvoorbeeld kunnen verdrinken in het werk.

volgende keer:
gaan we een soepje bereiden van de kerstkliekjes...

mettre les bouts

de benen nemen
('de uiteinden zetten/leggen')

Een bout kan van alles aanduiden. De eerste betekenis is een 'uiteinde'. De meest voorkomende afgeleide betekenissen liggen in de tijd (jusqu'au bout 'tot het eind', en zo hopen wij een 'zalig uiteinde' te beleven van het jaar) of in de ruimte: een bout de papier ('een stukje papier' of zoals op de foto 'een stukje deeg'). Maar in het argot kan het ook een aanduiding zijn voor 'benen'. Tot begin twintigste eeuw werd in plaats van mettre les bouts ook wel gezegd mettre les baguettes ('de stokken'), les bois ('de stukken hout'), les bambous ('de bamboestelen') of les cannes ('de wandelstokken' of 'rietstengels'). Hoe dan ook, wegwezen dus...

volgende keer:
verdrinken we bij een storm in een glas water...

l'Arlésienne

de paashaas / wachten tot je een ons weegt
('de vrouw uit Arles')

Op de afbeelding zien we Marie Ginoux, eigenares van een café-restaurant in Arles, waar Vincent van Gogh, maker van het portret, een kamer huurde en zijn maaltijden gebruikte. Het schilderij is bekend onder de naam L'Arlésienne en hangt momenteel in het Metropolitan Museum in New York. Of Marie vaak tevergeefs op zich liet wachten, is niet bekend, maar dat is wel de figuurlijke betekenis van L'Arlésienne in het Frans. Het gaat hier niet om de reputatie van vrouwen uit Arles in het algemeen, maar het gaat terug op een verhaalpersonage van Alphonse Daudet. In dit verhaal uit 1866 wil ene Jan trouwen met een meisje uit Arles dat hij één keer heeft ontmoet en op wie hij hevig verliefd geworden is. Er wordt zelfs een groot verlovingsfeest georganiseerd, waar zij de grote afwezige is. In de loop van de avond verschijnt er een man die beweert dat zij 'van hem' is, wat noch bij Jan noch bij de vader van het meisje bekend was. Jan kan niet verder leven met het nieuws en legt de hand aan zichzelf. Het verhaal is vooral beroemd geworden door de opera die Georges Bizet er zes jaar later van maakte en waarin de Arlésienne nooit acte de présence geeft...

volgende keer:
nemen we de benen...

panneaux insolites : réservé au père Noël

gereserveerd voor de kerstman

Op 24 en 25 december (Tweede Kerstdag bestaat niet in Frankrijk) is deze parkeerplaats gereserveerd voor de kerstman. Het is maar de vraag of hij er gebruik van heeft kunnen maken, want of zijn arrenslee zich over zo'n sneeuwloos wegdek kan verplaatsen?...

volgende keer:
verwachten we iemand uit Arles...

français de la rue : relou / lourdingue

Irritante ex. - u hebt een, nee 1537 nieuwe
berichten
'Gisteren 4:12 Ik haat je. Gisteren 6:24. Ik hou
van je. Gisteren 8:13. Nee, puntje bij paaltje
haat ik je. Vandaag 18:29. Wat doe je vanavond?
- Hou op me te appen.'

irritant / lullig / onbeholpen

Lourdingue is een verlenging van lourd ('zwaar') en het achtervoegsle -ingue verzwaart de betekenis van het bijvoeglijk naamwoord waaraan het wordt toegevoegd. Het wordt gebruikt voor mensen die heel irritant kunnen zijn door hun gebrek aan finesse en subtiliteit, grof in de mond zijn en altijd weer precies de verkeerde opmerkingen weten te maken op de verkeerde momenten.
Relou is in feite hetzelfde woord, nl. verlan van lourd. 

volgende keer:
parkeren we even...