zondag 28 november 2021

panneaux insolites : ramassage scolaire

 

opstapplaats voor schoolgaande ezels

Kennelijk hebben ze hier geen hoge pet op van de schooljeugd. Als je het bord moet geloven, dan zijn het maar een stel ezels (chemin des ânes, 'weg van de ezels'). Ach, de weg naar de wijsheid is een lange met veel hobbels... Sterkte, jongens en meisjes!

volgende keer:
gaan we op onze handen lopen...

zaterdag 27 november 2021

français de la rue : mordu

fanaat
('gebeten')

Een fanatiekeling bijt zich ergens in vast, zeker als het een fervent visser is. Je kunt mordu verbinden met allerlei zaken die zich niet per se lenen om in gebeten te worden: mordu de littérature, mordu de cinéma... Maak kennis met deze Franse variant van onze Freek Vonk, nou ja, tot op zekere hoogte dan. Hij is wat minder aaibaar, maar even enthousiast, en hij beperkt zich tot vissen, wat dan wel weer een van de kernactiviteiten is van een traditionele Fransman. Zo bestond er ooit (nog steeds misschien?) een traditioneel-rechtse partij met de naam Chasse-pêche-tradition ('jacht-visserij-traditie'). Geen idee welke politieke sympathieën deze Cyril Chauquet heeft, maar hij besluit zijn filmpjes wel traditioneel met een culinair eind. Je vist tenslotte niet voor niets...

volgende keer:
maken we een ritje met de schoolbus...

vrijdag 26 november 2021

ce n'est pas ma tasse de thé

dat is niet zo mijn ding
('dat is niet mijn kopje thee')

Er mag dan een enorme rivaliteit bestaan tussen de Fransen en de Engelsen - ze beschuldigen elkaar van van alles en nog wat -, maar dat belet hen er niet van veel uitdrukkingen van elkaar over te nemen. In de uitdrukking van vandaag herkennen we natuurlijk gemakkelijk het Britse that's not my cup of tea, dat letterlijk is overgenomen. Er is niet eens een kopje koffie van gemaakt, wat je gezien de Franse drinkgewoonten misschien wel zou verwachten. Helaas weten we niet precies waarom dat kopje thee in de Engelse uitdrukking terecht is gekomen, behalve dan dat de Britten erg hechten aan hun traditionele kopje thee en dat iets wat hun niet zint liever niet in hun dagelijkse patroon terecht zou moeten komen...

volgende keer:
maken we kennis met de Franse Freek Vonk, maar dan anders...

donderdag 25 november 2021

il faut tourner sept fois sa langue dans sa bouche avant de parler

tot tien tellen voor je iets zegt
('je moet zeven keer je tong draaien in je mond alvorens te spreken')

Dat vereist wel enige lenigheid. Dan is tot tien tellen toch ineens niet zo'n zware opgave meer. De uitdrukking is pas voor het eerst begin negentiende eeuw opgetekend in een Frans woordenboek, maar wordt in de bijbel al in de mond gelegd van koning Salomon. 'Een wijze draait zijn tong zeven maal in de mond alvorens te spreken', zegt hij. In onze westerse samenleving is zeven een magisch getal. Denk aan de zeven dagen van de week, de zeven hoofdzonden, de zeven kleuren van de regenboog, de zeven sacramenten en eh... de zeven dwergen van Sneeuwwitje. Maar wij niet... wij tellen tot tien.

volgende keer:
is niet zo mijn ding...

woensdag 24 november 2021

accuser réception

ontvangst bevestigen
('receptie beschuldigen')

Arme receptiemedewerkers... ze moeten alle klappen opvangen van ontevreden gasten. Hoewel ik deze associatie niet meteen had toen ik in de jaren '80 van de vorige eeuw inderdaad een brief uit Parijs ontving die begon met J'accuse réception verbaasde ik me wel over dat woord accuser dat ik alleen als 'beschuldigen' kende. In het zeventiende-eeuwse Frans (en het is u wellicht bekend dat de officiële schrijftaal sindsdien nauwelijks veranderd is, dit in tegenstelling tot het gesproken Frans) betekende accuser ook '(h)erkennen' of 'signaleren' en die betekenissen liggen ten grondslag aan de constructie accuser réception. De hotelreceptie kan dus opgelucht ademhalen... tenzij het om een klachtenbrief ging natuurlijk.

volgende keer:
tellen we even tot tien...

dinsdag 23 november 2021

abréviations : clim

airco

Nu het weer langzaam kouder wordt, kunnen we het ons niet zo goed voorstellen, maar over een half jaar hebben we misschien weer spijt dat we geen airco hebben laten installeren. Hoe slecht die dingen vast ook voor het klimaat zijn, met de opwarming van de aarde krijgen we hier steeds vaker te maken met flinke hittegolven. Net als wij korten de Fransen het woord voor airconditioning meestal af. Bij ons wordt het 'airco'. In het Frans wordt climatisation verkort tot het eenlettergrepige clim. En nu maar hopen dat de temperatuur niet al te snel klimt...

volgende keer:
wijzen we met een beschuldigende vinger naar de receptie...

maandag 22 november 2021

bon comme la romaine

te goed voor deze wereld
('goed als de Romeinse')

Het zal zeker niet gaan om Livia of Agrippina, die als legendarische gifmengsters de geschiedenis in zijn gegaan. Het gaat hier dan ook niet om een Romeinse vrouw maar om Romeinse... sla! Deze slasoort werd in de vijftiende eeuw vanuit Italië in Frankrijk ingevoerd en meteen geroemd om haar heerlijke smaak (bon betekent behalve 'goed' ook 'lekker' in het Frans). Iemand die bon comme la romaine is is overigens net als in onze uitdrukking 'te goed voor deze wereld': de goedheid gaat gepaard met een zekere naïveteit, waardoor anderen er gemakkelijk misbruik van maken...

volgende keer:
maken we een hele klim...