donderdag 30 november 2023

faire des vagues

opzien baren / stof doen opwaaien
('golven maken')

Of het gewone golven zijn of schokgolven zijn weet ik niet, maar het heeft in ieder geval een groter effect dan het opwaaien van een beetje stof. Iets wat fait de vagues zorgt echt voor flink wat opschudding en verontrusting. Zoiets wat vorige week woensdag gebeurde bijvoorbeeld.

volgende keer:
hebben we meer schokkend nieuws...

woensdag 29 november 2023

avaler sa chique

de pijp uit gaan
('zijn pruimtabak inslikken')

Dit is een argot-uitdrukking die al te vinden is in de Graaf van Montechristo van Alexandre Dumas en verwijst waarschijnlijk naar de verstikking die gepaard gaat met een verslikking.

volgende keer:
maken we een golfbeweging...

dinsdag 28 november 2023

prendre la lune avec les dents

ijzer met handen breken
('de maan met de tanden pakken')

IJzer met handen breken is al verschrikkelijk moeilijk, de maan met je tanden te pakken krijgen is gewoon echt onmogelijk. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de uitdrukking afkomstig is uit een literair werk waarin de hoofdpersonen voortdurend handelingen (proberen) te verrichten die voor een gewoon mens onmogelijk zijn, nl. Pantagruel van François Rabelais uit 1532. Vanaf de zestiende eeuw verschijnt de maan in meer uitdrukkingen die het onmogelijke aanduiden, zoals prometteur de lune ('iemand die het onmogelijke belooft') en vanaf de negentiende eeuw demander la lune ('het onmogelijke vragen').

volgende keer:
proberen we onze tabakspruim niet in te slikken...

maandag 27 november 2023

pont aux ânes

banaliteit / peulenschil / eitje
('ezelsbrug')

In eerste instantie denk je waarschijnlijk meteen te weten wat deze uitdrukking betekent, nl. 'een ezelsbruggetje', maar dat is dus niet het geval. We hebben hier te maken met een zgn. 'valse vriend'. Een ezelsbruggetje is in het Frans een truc of een moyen mnémotechnique - voorwaar een woord waar je een ezelsbruggetje voor nodig hebt om het te onthouden - maar de ezels in de uitdrukking verwijzen wel naar iets gemakkelijks, om precies te zijn iets gemakkelijks dat alleen door domheid of een gebrek aan concentratie als moeilijk kan worden ervaren. De uitdrukking verwijst naar één bepaalde brug die in de zestiende eeuw de beide Seine-oevers in Parijs met elkaar verbond, nl. de Pont-au-Double tussen de quai de Montebello en het kerkplein van de Notre-Dame. Hij werd vaak de Pont aux Ânes ('ezelsbrug') genoemd omdat ezels eroverheen liepen om aan de overkant te gaan grazen. Het was aanvankelijk een eenvoudige boogbrug zonder brugdek, waardoor de ezels nogal eens weigerachtig waren, omdat ze niet konden zien wat zich aan de andere kant van de brug - achter het verhoogde gedeelte bevond. En gezien de discutabele reputatie van de (domme) ezel, werd de ezelsbrug al gauw een metafoor voor iets heel eenvoudigs dat door een dwaas niet snel begrepen werd.

volgende keer:
proberen we de maan te pakken...

zondag 26 november 2023

dessins humoristiques : la vie d'un fairien

- Wat doe jij vandaag?
o Niets.
- Deed je dat gisteren ook niet?
o Jawel, maar ik was nog niet klaar!

uit het leven van een nietsnut

Ook aartsluie nietsnutten maken graag hun karwei af.

Een fairien (fait rien = doet niets) is een 'nietsnut' of een 'luiwammes'. 


volgende keer:
verzinnen we een ezelsbruggetje...

zaterdag 25 november 2023

panneaux insolites : incendie dans une pisciculture


brand in een viskweekvijver

Het lijkt zo goed als onmogelijk, brand in een viskweekvijver, maar als je het hardop leest, lijkt het toch waar te zijn:
Toutes les carpes sont des truites. Zo gespeld staat er 'alle kapers zijn forellen' maar het klinkt als toutes les carpes sont détruites ('alle karpers zijn vernietigd'). Il ne reste que des sandres betekent 'er zijn alleen nog snoekbaarzen over' maar het klinkt als il ne reste que des cendres ('er is alleen nog as over').

volgende keer:
beschouwen we het leven van een nietsnut...

vrijdag 24 november 2023

qu'est-ce qui me vaut...?

waaraan heb ik ... te danken?
('wat is me ... waard?')

Valoir betekent 'waard zijn' en 'gelden', zoals bijvoorbeeld in ça vaut la peine ('dat is de moeite waard')  en cela vaut pour tout le monde ('dat geldt voor iedereen'). Een veel voorkomende combinatie is mieux vaut ('het is beter..., lett. 'het is meer waard'). Jezelf doen gelden is se faire valoir en als je zegt cela se vaut, dan komt het op hetzelfde neer. Maar daarnaast kun je het ook gebruiken om je verbazing uit te spreken als je iets overkomt dat je niet had verwacht, bijv. qu'est-ce qui me vaut ce plaisir? ('waar heb ik dit plezier aan te danken?') of qu'est-ce qui me vaut l'honneur de ta visite ? ('waar heb ik (de eer van) jouw bezoekje te danken?')

volgende keer:
staat de visvijver in brand...