panneaux insolites : téléphone attaché à un fil

telefoon aan de lijn

om over na te denken:

Toen de telefoon vastzat aan een snoer, waren de mensen vrij...

volgende keer:
gaan we naar de Seychellen...

abattre ses cartes

zijn kaarten op tafel leggen
('zijn kaarten neerleggen')

De eerste betekenis van abattre is 'vellen, slopen' en we kennen het ook als 'doden, neerschieten'. Vandaar ook een abattoir, een 'slachthuis'. Maar ook ons Nederlandse 'neerleggen' kan die twee betekenissen hebben. In combinatie met cartes ('kaarten') of jeu ('spel') betekent het 'op tafel leggen'. Je laat dan zien wat voor kaarten je hebt en figuurlijk dus wat je intenties zijn.

volgende keer:
gaan we bijen houden...

planter ses choux

achter de geraniums gaan zitten
('zijn kolen planten')

Als je met pensioen gaat en de boel de boel laat en niet echt voor belangrijke vervangende werkzaamheden zorgt wordt dat in het Nederlands nog wel eens geringschattend aangeduid met 'achter de geraniums gaan zitten'. In het Frans blijf je in ieder geval wat actiever: je gaat kolen planten. In het Frans zit er meer een plattelandsconnotatie aan vast, waarbij het jachtige stedelijke leven contrasteert met het rustige plattelandsleven. Wie zijn arbeidsleven afsluit, kapt dus met het jachtige stadse leven en zoekt de rust van het platteland op. Maar ja, die kolen groeien niet vanzelf, die zul je eerst toch wel moeten planten...

volgende keer:
leggen we onze kaarten op tafel...

fumer comme une locomotive

roken als een schoorsteen
('roken als een locomotief')

Tegenwoordig produceren met name elektrische locomotieven geen spoortje rook meer, maar dat was wel anders toen treinen nog door stoomlocomotieven werden aangedreven. De stoomwolken die werden uitgestoten konden indrukwekkende proporties aannemen. De vergelijking met een kettingroker is daarom snel gemaakt.

volgende keer:
gaan we kolen planten...

être l'âme damnée de quelqu'un

zijn ziel en zaligheid aan iemand verkopen
('iemands verdoemde ziel zijn')

De getoonde buste is de Anima damnata van Bernini. Tegenwoordig kan de uitdrukking ook zoiets als 'hielenlikker' betekenen, maar het gaat terug op de vele verhalen van stervelingen die hun ziel aan de duivel (of een demon) verkochten in ruil voor voorspoed of een lang en gelukkig leven op aarde. Wat er na hun dood in de eeuwigheid met hun ziel zou gebeuren was van later zorg...

volgende keer:
iets vergelijkbaars geldt misschien voor mensen die blijven roken...

un vin à faire danser les chèvres

bocht / zure wijn
('wijn om de geiten te laten dansen')

Waarom in het Nederlands slechte wijn ook wel met 'bocht' wordt aangeduid mag iemand ook eens uitzoeken. In het Frans kan gezegd worden dat het om wijn gaat die de geiten doet dansen. Dat klinkt in eerste instantie al net zo mysterieus, maar het heeft alles te maken met de manier waarop wijn werd opgeslagen. Tegenwoordig wordt wijn voor hij in de winkel komt opgeslagen in houten of metalen vaten, maar vroeger was dat in zakken van geitenleer. Alleen de goede wijnen werden over grotere afstanden getransporteerd en moesten dus vervoerd worden in deze geitenleren zakken. Voor een wijn die het vervoeren niet waard was, hoefden dus geen geiten te worden opgeofferd. En net zoals de muizen dus dansen als de kat van huis is, konden de geiten dansen van vreugde als de kwaliteit van de wijn onder de maat was.

volgende keer:
bespreken we een verdoemde ziel...

dessins humoristiques : les avions s'écrasent

vliegtuigen storten neer

'Storten vliegtuigen vaak neer?'

- 'Nee, maar één keer.'

Toch een geruststelling...

volgende keer:
hebben we een vrolijk wijntje voor u...