politique de l'autruche

struisvogelpolitiek
('politiek van de struisvogel')

Of er überhaupt nog wel politiek wordt bedreven op het Binnenhof, is maar de vraag, of zou iedereen daar ook zijn kop in het zand steken om maar niet verantwoordelijk te hoeven zijn voor de consequenties van enige keuze?

Overigens is het 'feit' dat struisvogels hun kop in het zand zouden steken om zich veilig te voelen voor dreigend gevaar, door dat gewoonweg niet te willen zien, een mythe die al sinds de Romeinse schrijver Plinius millennialang in ere wordt gehouden. We zien hierboven dan ook geen foto maar een 'artist impression'. Het is in feite ook helemaal niet nodig, want de struisvogel heeft geen natuurlijke vijanden. Hij kan zich bijzonder snel uit de voeten maken of anders zijn belager een gevaarlijke trap met zijn poten geven. Nee, die redt zich wel. Nu nog even afwachten of dat ook geldt voor onze bangige politici in Den Haag...

volgende keer:
vegen wij u de mantel uit met rode kanonskogels...

haut les coeurs !

kop op! / ertegenaan!
('omhoog de harten!')

Niet te verwarren met het enkelvoudige haut-le-coeur wat 'misselijkheid' of 'walging' betekent...
Ook in avoir mal au coeur ('misselijk zijn') verwijst het hart niet naar de kloppende spier die ons in leven houdt, maar naar de maag.
Maar in de uitroep Haut les coeurs ! gaat het wel degelijk om de harten, althans om een metaforische betekenis daarvan, nl. moed en energie. Als je wilt dat iemand ergens het beste van maakt, dan kun je iemand dat toewensen.

volgende keer:
bedrijven we struisvogelpolitiek...

c'est du nanan

het is kinderspel / alsof een engeltje over je tong pist
('het is mjam-mjam')

Het woord Nanan betekende aanvankelijk 'vlees' en in kindertaal stond het al gauw voor 'snoep, iets lekkers'. En iets lekkers krijg je makkelijk weg, a piece of cake als het ware. Vandaar waarschijnlijk beide betekenissen.

volgende keer:
gaan we er weer tegenaan, met hart en ziel...

mettre sur un piédestal

op een voetstuk plaatsen

Vandaag zal duidelijk worden wie er in Duitsland op een voetstuk wordt geplaatst. In Frankrijk hoeft dat overigens geen bestaande figuur te zijn, zoals we op het plaatje zien: op de enorme sokkel op het Place de la République in Parijs staat Marianne, symbool van de Franse republiek, maar geen historisch figuur. Eens in de zoveel tijd staat een Franse actrice model voor het portret van Marianne dat vanaf dat moment jarenlang in alle rechtbanken, op postzegels en euromunten te zien is. 
Het Franse woord piédestal is overgenomen uit het Italiaans, waar piedestallo ook het woord is voor de sokkel van een standbeeld of zuil. En als je iemand op zo'n sokkel plaatst, dan is dat om hem of haar een grote eer te bewijzen, zelfs als je nooit bestaan hebt maar symbool staat voor de waarden van de vrije Fransen...

volgende keer:
is het kinderspel...

panneaux insolites : interdit de flâner

flaneerverbod

Als je het goed beschouwt is het wel schokkend dat we dit bord misschien inmiddels niet eens meer zo bijzonder vinden, tenzij je beseft dat het dateert van de tijd vóór de coronacrisis. 
Sindsdien kijken we eigenlijk nergens meer van op, ook niet van een flaneerverbod (tenzij je een QR-code kunt laten zien natuurlijk...)

volgende keer:
zetten we iemand op een voetstuk...

français de la rue : se faire blackbouler

afgewezen worden (voor een examen/baan)
('zich laten zwartballen')

Dit komt niet vaak voor: een combinatie van een Frans straattaalwoord (bouler bestaat ook al in de uitdrukking envoyer bouler in de betekenis 'wegsturen, afgewezen worden') en een Engels woord. Dit komt door het Engelse to blackball uit 1770 dat betekende 'stemmen tegen toelating van iemand tot een club' door een zwart balletje in een stembus te deponeren in plaats van een wit balletje. Een aspirant-lid dat meer zwarte dan witte balletjes in de stembus aantrof, werd de toegang tot de club geweigerd. Aanvankelijk werd het woord in het Frans overgenomen als blackboller (zo valt het nog bij Balzac te lezen) maar het is uiteindelijk dus deels verfranst tot blackbouler.

volgende keer:
stellen we een flaneerverbod in...

faire la barbe

een lange neus maken / knippen en scheren
('de baard maken')

Deze uitdrukking is een beetje in onbruik geraakt en dateert uit de achttiende eeuw. Er zijn verschillende theorieën over de oorsprong. Zo zou het in de Middeleeuwen gebruikelijk geweest zijn dat overwinnaars van gevechten bij hun slachtoffers de baard afschoren om hen te vernederen. Vanaf de vijftiende eeuw kon faire la barbe zelfs 'onthoofden' betekenen. Faire une barbe betekende 'duperen'. Daarnaast bestaat een gebaar waarbij je met je wijs- en middelvinger van achter naar voren onder je kin schraapt, waarmee je iemand uitlacht. 

volgende keer:
worden we afgewezen...