je m'en moque/soucie/fous comme de ma première chemise

dat interesseert me voor geen meter
('dat laat me koud als mijn eerste hemd')

Waar je bij chemise tegenwoordig eerst denkt aan een herenoverhemd, ging het in de zestiende eeuw, toen de uitdrukking ontstond, over het onderhemd. En wie weet nog hoe zijn of haar eerste onderhemd uit de kindertijd eruitzag?
Ik denk niet dat velen daar een bijzondere herinnering aan koesteren.

volgende keer:
bespreken we het uiterlijk van Judas...

ça ne mange pas de pain

baat het niet dan schaadt het niet
('dat eet geen brood')

Als iets je de kop niet kan kosten, omdat het zo spotgoedkoop is, kun je zeggen dat het 'geen brood eet'. En ook figuurlijk kan het betekenen dat je iets gerust kunt ondernemen omdat het geen nadelige gevolgen zal hebben, ofwel 'baat het niet, dan schaadt het niet'. 
In de zeventiende eeuw was brood het echte basisvoedsel en zolang een uitgave maar niet ten koste ging van de broodvoorraad, dan was er dus niets aan de hand...

volgende keer:
kan het me niet schelen welk hemd ik draag...

panneaux insolites : interdit de faire la gueule

mokverbod?

Tja, je bent in deze coronacrisis zo langzamerhand op alles voorbereid: in de voetbalstadions geldt een juichverbod, en ook als het tegenzit mag je dat niet te luid laten horen, maar... mag je je ongenoegen ook niet meer laten zien? 
Ik weet niet waar dit bordje heeft gehangen, maar ik stel toch voor dat dit verbod wordt opgeheven. Natuurlijk, ik ben optimistisch ingesteld, maar op zijn tijd moeten we toch even kunnen mokken, toch?

volgende keer:
hebben we geen brood meer te eten...

français de la rue : scotché

vast(gelopen) / gebiologeerd / gepakt

Ze lijkt wel een engel, zoals ze is vastgeplakt aan de muur. Voor 'vastplakken' wordt in het Frans vaak het werkwoord scotcher gebruikt, dat is afgeleid van het bekende plakbandmerk Scotch. 
Eenmaal vastgeplakt, kun je je niet meer bewegen. Dat kan ook figuurlijk worden gebruikt, bijvoorbeeld in een zinnetje als l'euro est resté scotché à son cours le plus bas, 'de euro is vast blijven zitten op zijn laagste koers', maar het kan ook betekenen dat je bijvoorbeeld aan een scherm vastgeplakt blijft omdat je zo gepakt wordt door wat daarop te zien is: c'est un film à rester scotché ('dat is een film die je helemaal in beslag neemt', lett. 'waar je aan vast geplakt blijft').

volgende keer:
houden we het liever rustig...

beau comme un camion

een lust voor het oog / een plaatje
('mooi als een vrachtwagen')

O.K., een lelijkerd is hij niet, maar 'mooi als een vrachtwagen'? Het is misschien niet het eerste waar velen van ons aan denken bij het begrip schoonheid, maar goed, over smaak valt niet te twisten (on ne discute pas les goûts et les couleurs). Feit is dat de uitdrukking dateert uit het midden van de twintigste eeuw en de bedenker ervan moet wel iets met vrachtwagens gehad hebben, misschien met die bijzondere exemplaren die je wel in Amerika rond ziet rijden. Wie zal het zeggen?

volgende keer:
bent u aan het beeldscherm vastgekleefd...

courir/taper sur le système

Laat je niet opjutten

op de zenuwen werken
('op het systeem rennen/slaan')

Eigenlijk is deze uitdrukking al een keer eerder ter sprake gekomen toen de variant courir sur le haricot is besproken. Met het systeem wordt hier het zenuwstelsel bedoeld en als je daar flink op gaat slaan, dan gaat dat uiteraard op je zenuwen werken. Behalve taper sur le système kom je ook wel taper sur les nerfs ('op de zenuwen slaan') tegen. Heen en weer rennen is misschien ook een nerveuze bezigheid, dus dat verklaart misschien de variant courir sur le système.

volgende keer:
kijken we naar mooie vrachtwagens...

changer son fusil d'épaule

'Als je je geweer om de andere schouder hangt
is het belangrijk niet van rechts te beginnen
anders breng je het wapen naar links'

de bakens verzetten / het over een andere boeg gooien
('zijn geweer van schouder wisselen')

De woorden van Le Chat verdienen wel wat extra uitleg. O.K. wat wordt bedoeld met 'je geweer om de andere schouder hangen' dat is hierbij duidelijk, maar wie wist nog dat passer l'arme à gauche 'de pijp uit gaan' betekende?
Terug naar de uitdrukking van vandaag, die bestaat sinds de negentiende eeuw: een soldaat moet er natuurlijk onberispelijk uitzien, altijd hetzelfde. Als er dus iets verandert aan zijn outfit, is dat meteen te zien. Het geweer over de andere schouder is daarmee dus symbolisch voor een totaal andere aanpak.

volgende keer:
werken we u op de zenuwen...