se mettre dans de sales draps

zich in de nesten werken
('zich in vieze lakens leggen')

Het klinkt niet aantrekkelijk om in vieze lakens te gaan liggen en dat is het dus ook niet.

Het woord draps betekende oorspronkelijk 'stoffen' en stond dan ook voor kleding in het algemeen. Een variant van de uitdrukking is overigens se mettre dans de beaux draps waarin beaux ('mooie') dus ironisch moet worden opgevat. Dat kunnen wij in het Nederlands ook: 'daar ben je dan mooi klaar mee' bijvoorbeeld. 

Il s'est mis dans de sales draps ('hij heeft zich flink in de nesten gewerkt').
Tu vas te mettre dans de sales draps, si tu continues ('je gaat jezelf nog in de problemen brengen als je zo doorgaat')

volgende keer:
knaagt er iets aan ons...

faire l'article

reclame maken voor / aanprijzen
('het artikel maken')

Het gaat hier niet om een krantenartikel maar om een product dat verkocht moet worden. De uitdrukking is ontstaan vanuit de negentiende-eeuwse handelstaal. Iemand die fait l'article prees zijn waar aan.

Le vendeur fait l'article pour ce produit. ('De verkoper houdt een verkooppraatje over dit product.'). De uitdrukking komt al voor in het werk van Balzac.

Vervolgens heeft de betekenis zich verbreed en kun je bijvoorbeeld ook zeggen: Il fait l'article pour son candidat ('Hij bepleit de belangen van zijn (politieke) kandidaat'). Je kunt met deze uitdrukking dus ook een persoon of een idee promoten of de hemel in prijzen.

volgende keer:
hullen we ons in vieze lakens...

dis toujours

- Wat je denkt: 'Ik ben woedend en zal nooit 
vergeven wat je hebt gedaan !"
- Wat je zegt: "Geeft niks."

zeg nou maar / vertel maar gewoon
('zeg (nog) altijd')

Toujours betekent in eerste instantie 'altijd' maar kan ook 'nog altijd, nog steeds' en van daaruit ook 'toch' of 'dan maar' betekenen.

Als iemand niet meteen wil of durft te zeggen wat hij of zij op zijn hart heeft, kun je die persoon aanmoedigen door Dis toujours te zeggen (Dis toujours, on verra après 'Zeg het nou maar, dan zien we later wel'), en het kan zelfs helemaal verzwakt worden tot bijvoorbeeld:

Dis toujours, tu as fini ? ('Zeg eens, ben je al klaar?')

volgende keer:
maken we weer een artikel...

dessins humoristiques : traitement à l'hôpital

uitbehandeld

- We stemmen bij handopsteken voor of tegen voortzetting van de behandeling...

- Mag ik meedoen?

volgende keer:
zeggen we altijd...

dessins humoristiques : essence ou diesel

benzine of diesel?

De prijzen rijzen de pan uit, dus brandstof wordt een luxe-artikel...

'Benzine of diesel?'

'Nee, ik kijk alleen maar...'

Maar wees gerust, de beste wereldleider aller tijden die helaas gisteren wederom naast de Nobelprijs voor de vrede heeft gegrepen, heeft al een oplossing: je heft gewoon de sancties op tegen die andere verlichte wereldleider en accepteert de vernietiging van een land en het uitbreken van een wereldoorlog als collateral damage. Dan kan dat superbrein met superego tenminste weer doen waar hij zo goed in is: de zoveelste oorlog beëindigen...

volgende keer:
moeten we naar het ziekenhuis...

laisser en suspens

even laten liggen / de beslissing uitstellen
('in spanning laten')

Het woord suspens en via het Engels weer teruggeleende suspense betekent nu vooral 'spanning', maar komt oorspronkelijk van het Latijnse suspendere dat 'ophangen' betekent en van daaruit figuurlijk ook 'opschorten' of 'onderbreken'. Je zegt ook niet voor niets 'blijf even hangen' als je om een momentje uitstel vraagt aan de telefoon. Als je moet wachten tot er wat gebeurt, als je dus even 'blijft hangen', kan de spanning stijgen, vandaar de ontwikkeling naar de huidige betekenis van het woord.

Maar in de uitdrukking van vandaag ligt de betekenis iets dichter bij de oorsprong.

Il a laissé la question en suspens. ('Hij heeft de kwestie onbeslist gelaten').
Laisser une affaire en suspens. ('Een zaak laten liggen zonder haar af te handelen').

Het woord suspens is een beetje archaïsch in het Frans, in tegenstelling tot het later uit het Engels opnieuw geleende suspense. Dat hoor je trouwens ook in de uitspraak: suspens beantwoordt aan de Franse uitspraakregels en rijmt op banc, grand en tant, terwijl suspense rijmt op het Engelse woord [suuspens].

volgende keer:
maken we ons zorgen over de prijs van diesel...

marcher à son pas

je eigen tempo volgen
('in je pas lopen')

Je volgt je eigen tempo en laat je niet opjagen door anderen.

Il faut le laisser marcher à son pas ('Je moet hem zijn eigen tempo laten volgen').

Pas betekent 'pas' of 'stap' maar is natuurlijk ook bekend als 'niet' in de meest gebruikte ontkenning ne ... pas. Maar van oorsprong betekende het daar ook 'stap'. Ne, dat in gesproken Frans overigens nagenoeg verdwenen is, is eigenlijk het enige woord dat 'niet' betekent en dat versterkt wordt door een tweede deel: ne ... personne ('geen persoon', dus 'niemand'), ne ... rien ('geen zaak', dus 'niets') en ne ... pas ('geen stap', dus 'niet': hij komt geen stap vooruit...).

volgende keer:
laten we u even in spanning...