les chiens aboient et la caravane passe

de honden blaffen maar de karavaan trekt verder
('de honden blaffen en de karavaan trekt voorbij')

Op het plaatje zien we een moderne variant van het spreekwoord, wat in het Frans makkelijk kan, omdat caravane zowel 'karavaan' als 'caravan' betekent. Maar het gaat van oorsprong natuurlijk wel degelijk om de karavaan die door de woestijn trekt. De uitdrukking wordt gebruikt om aan te geven dat je ondanks allerlei obstakels die anderen op je weg gooien, gewoon doorgaat met datgene wat je van plan bent, omdat je zeker bent van jezelf of ook wel dat je je niets aantrekt van kritiek of beledigingen die je ontvangt.
In Noord-Afrika, waar de uitdrukking vandaan komt, werden nomadenkampen in de woestijn bewaakt door honden die aansloegen als er vreemdelingen in de buurt kwamen. Maar als er een karavaan kamelen (nou ja, dromedarissen) voorbijtrok, dan trokken deze schepen der woestijn zich niets van dat geblaf aan en trokken rustig verder...

volgende keer:
onderzoeken we wie het buiskruit heeft uitgevonden...

en prendre pour son grade

de volle laag krijgen / lik op stuk krijgen
('voor zijn graad/rang krijgen')

Wie lager in rang staat kan makkelijker gestraft worden dan wie hoger in rang staat, dat moet het idee zijn achter deze uitdrukking. Het gaat hier namelijk om de militaire graad, ofwel rang.
En ja, ook daar is het oneerlijk verdeeld...

volgende keer:
gaan we de woestijn in...

panneaux insolites : bleu blanc rouge

De kleuren blauw, wit en rood
zijn de symbolen van de vrijheid
totdat ze achter u beginnen
te knipperen.

nationale driekleur

Nederland en Frankrijk delen dezelfde nationale driekleur, al staan ze voor iets anders. De Franse tricolore is samengesteld uit het blauw en rood van Parijs waaraan het koninklijke wit is toegevoegd, en dat tijdens de Franse Revolutie, toen Frankrijk nog geen republiek was. De driekleur staat dus voor Liberté, Égalité, Fraternité ('Vrijheid, Gelijkheid, Broederschap'), totdat... zo wordt de automobilist hier gewaarschuwd, u de lichten achter u ziet knipperen. Dan is het gedaan met de vrijheid en krijgt u met de politie te maken. Misschien verliest u uw auto en daarmee uw bewegingsvrijheid en in het ergste geval verliest u uw vrijheid en verdwijnt u achter de tralies...

volgende keer:
krijgen we de volle laag...

queue, queutard, queuter

pik/lul/leuter - man die met zijn pik denkt - verkloten
('staart, 'staartaard, staarten')

Misschien moet ik nog eens aparte post wijden aan dit zwaar overschatte lichaamsdeel, want er is waarschijnlijk geen lichaamsdeel waar meer benamingen voor bestaan dan het mannelijk lid.
Eén daarvan is queue, dat letterlijk 'staart' betekent, zoals ook in het Duits Schwanz zowel het achterdeel van de meeste dieren als het voordeel van de mannen kan aanduiden. 
Het woord komt van het Latijnse coda ('staart'). Onze biljartkeu is ook niets anders dan een queue de billard ('een biljartstaart' of 'biljartlul' zo U wilt). 
Als je niet goed je best doet, kun je ook iets queuter, bijvoorbeeld je eindexamen (queuter son bac, 'je eindexamen verkloten') en een queutard is 'iemand die zijn lul achterna loopt'. Daar bestaat zelfs een speciale reisgids voor - voor mannen dus die met hun pik denken - de Guide du Queutard, naar analogie met de Guide du Routard, de Franse versie van de Lonely Planet of Rough Guide, bij ons bekend als de 'Trotter'. Benieuwd welke hotspots hierin vermeld worden...

volgende keer:
bespreken we de Franse driekleur...

l'erreur est humaine

Vergissen is menselijk, maar voor een
echte ramp heb je een computer nodig!

vergissen is menselijk
('de vergissing is menselijk')

Deze uitdrukking delen we in beide talen omdat het om een vertaling van een Latijnse zegswijze gaat: errare humanum est (net als in het Nederlands dus met het werkwoord), maar niet iedereen weet dat dat eigenlijk maar een deel van de uitdrukking is. Ze gaat namelijk als volgt verder: perseverare diabolicum ('volharden is duivels'), m.a.w. één vergissing mag je vergeven worden, maar het is niet de bedoeling dat je dezelfde fout blijft maken. We worden immers geacht te leren van onze fouten. De uitdrukking wordt doorgaans aan Seneca toegeschreven, hoewel de term 'duivels' suggereert dat het van later datum zou kunnen zijn, toen het christendom verder verspreid was in het Romeinse Rijk. Toch duiken ook varianten op in het werk van Livius en Cicero, dat juist nog ouder is dan dat van Seneca.

volgende keer:
hebben we een lullige bijdrage...

chat échaudé craint l'eau froide

koudwatervrees hebben / een gewaarschuwd mens telt voor twee / iets geen tweede keer willen meemaken
('een verbrande kat vreest koud water')

De uitdrukking op zich is goed te begrijpen, al moet ik eerst wel het woord échaudé uitleggen, aangezien wij daar in het Nederlands voor zover ik weet geen woord voor hebben. Het gaat hier om verbranden door heet/kokend water. En als je dus als nietsvermoedende kat in aanraking bent gekomen met heet of kokend water, dan is het goed te begrijpen dat het dier door die traumatische ervaring nooit meer met water in aanraking durft te komen, ook al is het aangenaam koel. Hij heeft dan dus letterlijk koudwatervrees en denkt kennelijk dat een gewaarschuwd mens/dier voor twee telt. Dat wil hij geen tweede keer meemaken.

volgende keer:
stellen we vast dat vergissen menselijk is...

faire des pieds et des mains

alles op alles zetten / handen en voeten geven aan
('met voeten en handen doen')

Als je alle ledematen ergens voor inzet, dan probeer je dus uit alle macht iets voor elkaar te krijgen, dat is de gedachte achter deze uitdrukking die sinds de negentiende eeuw bestaat. Je handen zijn niet genoeg, ook je voeten komen in het geweer.
Eerder bestond trouwens al de uitdrukking faire les pieds et les mains dat 'een verhaal mooier maken door er allerlei omstandigheden en episodes aan toe te voegen' betekende...

volgende keer:
hebben we koudwatervrees...