dessins humoristiques : le panseur de rondins

de pleisterplakker van boomstammen

Woordspelletjes zijn een uitdaging voor vertalers, die ik op zich graag aan ga, maar niet als ik maar 5 minuten heb om een post te plaatsen. 'De pleisterplakker van boomstammen' is de letterrlijke vertaling van le panseur de rondins (derde plaatje), en dat is een woordspeling op le penseur de Rodin ('de denker van Rodin').

- O nee! Mijn houtblok is helemaal gespleten!

o Geen probleem, ik heb pleisters!

- De pleisterplakker van boomstammen!

o In person...

   Maar welke pleister moet ik kiezen? Schorskleurig? Doorzichtig? Nee... Hmm...

volgende keer:
proberen we tussen de klippen door te varen...

panneaux insolites : salade de tomates

tomatensalade

Kennis, dat is weten dat een tomaat een vrucht is,

Wijsheid is er geen in de vruchtensalade te leggen.

volgende keer:
geven we u stof tot nadenken...

le compte n'y est pas

de cijfers kloppen niet / het probleem ligt elders / we zijn nog niet zo ver
('de rekening is er niet')

De eerste betekenis van de uitdrukking is 'de cijfers kloppen niet' (de niet ontkende versie bestaat ook: le compte y est, 'de cijfers kloppen'), maar het kan ook verschillende figuurlijke betekenissen krijgen. Enkele voorbeelden:
Ma conviction est pourtant que le compte n'y est pas, 'het is echter mijn overtuiging dat het probleem elders ligt'; Manifestement, aujourd'hui, le compte n'y est pas tout à fait, 'het is duidelijk dat we op dit moment nog niet zo ver zijn'.

volgende keer:
serveren we tomatensalade...

une haie d''honneur

een erehaag

Vooral bij bruiloften is het in veel landen gebruikelijk een erehaag te vormen voor het bruidspaar. De gasten van het feest stellen zich aan beide kanten op en vormen zo als het ware twee heggen langs een parcours dat een echtpaar, een individu of bijvoorbeeld een (voetbal)elftal moet afleggen.  Op het plaatje steken de leden van de erehaag allemaal een arm in de hoogte, maar dat heet zeker geen bras d'honneur. Dat is namelijk een beledigend gebaar (arm gebogen, vuist omhoog, andere hand op de bovenarm)...

volgende keer:
gaan we de cijfertjes controleren...

faire feu de tout bois

alles op alles zetten / overal een probleem van maken
('van elk stuk hout vuur maken')

Op de verkiezingsavond tijdens de eerste ronde van de parlementsverkiezingen in Frankrijk hoorde ik een kandidaat van het Rassemblement national, de partij van Marine Le Pen, deze uitdrukking gebruiken. Toen ik hem opzocht, bleek die hetzelfde te betekenen als de eerder in dit blog behandelde faire flèche de tout bois (lett. 'een pijl van elk stuk hout maken'), nl. 'alles op alles zetten om een doel te bereiken' en dat zou inderdaad gegeven de uitslag nodig zijn voor de linkse partijen en de partij van Macron. Alleen door strategisch kandidaten terug te trekken en een gezamenlijk front te maken, kunnen ze heel misschien een overwinning van extreemrechts tijdens de tweede ronde voorkomen. Toch leek de kandidaat de uitdrukking eerder te gebruiken in de betekenis 'overal een probleem van maken', de linkse kandidaten zouden geen enkele door het RN voorgestelde maatregel goedkeuren. Onze Nederlandse politieke verwanten zouden het hier over 'zuur links' hebben. Het een sluit het ander misschien niet uit. Een taal is levend en door de omstandigheden kunnen uitdrukkingen dan ook verschuiven van of uitgebreid worden in betekenis.

volgende keer:
vormen we een erehaag...

discussions de couloirs

gesprekken in de wandelgangen
('gangdiscussies')

Vandaag krijgen we een nieuw kabinet. We houden ons hart vast. Minstens een van de deelnemende partijen wenst meer openheid van zaken, maar de lange formatie belooft wat dat betreft niet veel goeds. Er zal wel weer het nodige in achterkamertjes worden besloten en de wandelgangen blijven ook belangrijk. Maar is dat niet overal zo?

volgende keer:
gaan we een vuurtje stoken...

entaché de nullité

nietig verklaard
('bezoedeld met nietigheid')

Het woord nullité is duidelijk, letterlijk 'nul-heid' oftewel 'nietigheid'. Nul kan ook 'waardeloos' betekenen en dat is een contract of een huwelijk ook als je het nietig verklaard. Entacher betekent letterlijk 'bevlekken, bezoedelen'. Het gaat daarbij niet om de handeling van het nietig verklaren, maar om de eigenschap die aan het betreffende contract verbonden is. Een rechter moet constateren dat er een fout in het contract zit waardoor het in feite ongeldig is. Het contract is dus inderdaad 'bezoedeld' en moet daarom nietig worden verklaard.

volgende keer:
bespreken we het nieuwe kabinet in de wandelgangen...