dat duurt tot Sint-Juttemis / dat kan een eeuwigheid duren / tot vervelens toe / daar lijkt geen eind aan te komen
('lang als een dag zonder brood')
Daar lijkt geen eind aan te komen... In vroeger tijden was brood zowat het enige voedsel dat de armsten ter beschikking stond. Er was zelfs een uitdrukking die zei à la faim il n'y a point de mauvais pain ('voor honger bestaat er geen slecht brood'). Ieder stukje brood, of het nou vers of oud is, is goed voor iemand die echt honger heeft. Als zelfs dat niet beschikbaar is, dan duurt een dag erg lang. De uitdrukking long comme un jour sans pain gaf in de zeventiende eeuw alleen die lengte (in ruimte en/of tijd) aan. In de achttiende eeuw kwam daar het aspect van verveling (in het Duits niet voor niets langweilen, lett. 'langetijden') bij: iets wat tot vervelens toe door blijft gaan, waar geen eind aan lijkt te komen.
volgende keer:
Bent u bekend met de witte wolf?
Vanaf vandaag een nieuwe rubriek op zondag: panneaux insolites (bijzondere borden). Je moet natuurlijk wel even de basisregels van de Franse uitspraak kennen en dan de namen op de borden hardop uitspreken. Dan klinkt de naam van dit (fictieve) dorpje ineens als New York. Het is een van de borden die de SNCF (Société nationale des Chemins de Fer, de Franse spoorwegen) in 2006 inzette voor een reclamecampagne voor hun reisbureau met de slogan Heureusement on ne vous propose pas que le train ('Gelukkig hebben we niet alleen de trein voor u'). Andere bestemmingen waren o.a. Los Angeles, Mikonos, Cancún, Singapore en Istanbul (zie de plaatjes hieronder).
volgende keer:
hebben we weer zo'n lange werkdag waar geen eind aan komt...
impôt de solidarité sur la fortune
('solidariteitsbelasting op het vermogen')
Een van de eerste dingen die president Macron ondernam was het hervormen van de door rijke Fransen gehate ISF, de impôt de solidarité sur la fortune. Onder zijn voorganger François Hollande verlieten vele rijke belastingplichtigen het moederland om de torenhoge belastingen te ontwijken. Velen weken uit naar België. Geruchtmakend was het Russische paspoort van de beroemde acteur Gérard Depardieu. Maar ja, nu heeft Macron toch wel weer wat uit te leggen tegenover de talloze gilets jaunes ('gele hesjes') die nog altijd iedere zaterdag in de hoofdstad demonstreren. Het echtpaar op het plaatje kan er niet mee zitten. Zij verwachten een mooie toekomst voor de jonge Macron: 'Hij zal nog ver komen, dit jonge ventje. Hij doet me denken aan Sarkozy in zijn beginjaren'. Of dat nou tot aanbeveling strekt?...
volgende keer:
gaan we naar New York in onze nieuwe zondagrubriek van panneaux insolites ('bijzondere borden').
aan de haak slaan / sjans hebben
('een aanraking maken')
Eigenlijk betekent faire une touche 'beet hebben' als tijdens het vissen een ongelukkig slachtoffer in het aas bijt. Zo kan ook een flirtend roofdier - als je de hunkerende mens zo mag noemen - figuurlijk beet hebben als iemand op zijn of haar avances ingaat. Maar daar houdt de analogie dan ook op, aangezien de vis vrijwel zeker in de pan belandt en het nog verre van zeker is of de menselijke prooi ook daar belandt waar het roofdier het hebben wil...
volgende keer:
Wat is in Frankrijk de ISF?
nu zul je het hebben!
('dat gaat pantseren')
Zelf ken ik 'barderen' als culinaire term: je kunt een stuk vlees barderen door het met een dunne lap spek te omwikkelen voordat je het in de oven laat roosteren. Barder kan ook 'pantseren (van een paard)' betekenen, maar in deze uitdrukking is het uit het militaire jargon afkomstig, waar het zoiets betekent als 'tot zwaar werk gedwongen worden'. Het wordt ook wel in verband gebracht met bard ('draagberrie, baar') waarmee zware ladingen vervoerd moesten worden. Hoe dan ook, als ça va barder, dan gaat iemand het moeilijk krijgen, dan wordt het hommeles...
volgende keer:
hebben we sjans...
een naald in de hooiberg zoeken
('een kameel door het oog van een naald laten gaan')
Dat is natuurlijk een onmogelijke onderneming, zoals de kameel hier ook pijnlijk inziet. De uitdrukking wordt in de bijbel door Jezus gebruikt tegenover een rijk man die zich scrupuleus aan alle voorschriften probeert te houden om later het eeuwig leven te kunnen verdienen, maar weigert om zijn rijkdommen te delen met de armen. Daarop zegt Jezus dat het makkelijker is voor een kameel om door het oog van een naald te kruipen dan voor een rijk man om het koninkrijk van God te betreden. Dus voor alle Trumps en oom Dagoberts valt te hopen dat hun aardse leven zo lang mogelijk moge duren...
volgende keer:
zul je het hebben...
duimen
('de vingers kruisen')
Wij duimen als we iets vurig hopen (of een naderend onheil willen afwenden), de Fransen kruisen net als de Engelsen (keep your fingers crossed) de vingers. Het lijkt erop dat de uitdrukking ook via het Engels in het Frans terecht is gekomen. Door de vingers te kruisen maak je het christelijke kruisteken, symbool bij uitstek om te bidden voor goddelijke bijstand om zo een goede afloop te bewerkstelligen. Vroeger bestond ook de gewoonte om als je iets vurig wenste in aanwezigheid van een vriend die die wens deelde, je wijsvinger onder die van je vriend te leggen om zo het lot (gunstig) te bezweren.
volgende keer:
zoeken we een naald in de hooiberg...
