avoir du sable dans les yeux

je ogen niet open kunnen houden / willen slapen
('zand in je ogen hebben')

Als iemand je in onze taal zand in de ogen strooit, dan bedriegt deze persoon je, maar om dat zand gaat het niet in de Franse uitdrukking of het zand moet gestrooid zijn door Klaas Vaak. Mocht je letterlijk zand in je ogen krijgen, dan irriteert dat uiteraard en wil je het eruit wrijven, omdat je je ogen niet open kunt houden. Met het zand van Klaas Vaak in je ogen, kun je je ogen ook niet open houden, omdat je slaap hebt. Vooral jonge kinderen maken dan vaak dezelfde wrijfbewegingen.

volgende keer:
volgt in de eerste week van januari, na mijn taalcursus in Zweden...

tiré au cordeau

rechtlijnig / lijnrecht
('aan/met het koord getrokken')

Als je een touwtje spant tussen twee punten, dan krijg je een kaarsrechte lijn. Dat is dan ook de letterlijke betekenis van de uitdrukking van vandaag. Deze kan echter ook figuurlijk worden gebruikt voor rechtlijnige karakters.

volgende keer:
strooi ik u zand in de ogen...

un nid de vipères

een broeinest van verderf / een wespennest
('een addernest')

O.K., het zijn geen groene mamba's, maar het is duidelijk dat je maar beter niet in een addernest kunt trappen, als je niet gebeten wilt worden door giftige slangen. Figuurlijk staat het addernest voor grote problemen waarin je terecht kunt komen. De adder heeft in onze landen geen goede reputatie. Zo is een langue de vipère (lett. 'addertong') in het Frans een benaming voor 'lastertong'. 

volgende keer:
trekken we aan de touwtjes...

charrier dans les bégonias

enorm overdrijven
('overdrijven in de begonia's)

Een paar begonia's op je balkon fleuren de gevel op, maar om nou je hele balkon ermee vol te zetten is misschien wat overdreven? Het heeft er alle schijn van dat dans les bégonias een tamelijk willekeurige toevoeging is aan het werkwoord charrier dat in de omgangstaal 'overdrijven' betekent. Eigenlijk betekent dit werkwoord 'per kar of wagen vervoeren' en daarvan afgeleid ook 'meevoeren, meeslepen' en figuurlijk 'te grazen nemen'. 

volgende keer:
begeven we ons in een slangenkuil...

dessins humoristiques : il finit de rincer la voiture

shitcomplot

Dit kan niet anders dan een samenzwering zijn. Ze zitten er gewoon klaar voor...
'Op uw plaatsen... hij heeft zojuist zijn auto gewassen...'

volgende keer:
gaan we achter de begonia's zitten...

panneaux insolites : je dépense donc je suis

ik geef uit dus ik ben

Als de filosoof en grondlegger van de moderne wetenschap René Descartes (1596-1650) in de huidige tijd geleefd had, dan had zijn beroemdste uitspraak cogito ergo sum / je pense donc je suis ('ik denk dus ik ben') misschien wel anders geluid. Descartes is bekend van zijn methodische twijfel: je mag iets pas voor waar aannemen als je er geen enkele weerlegging voor kunt vinden. Maar zo kun je wel aan alles gaan twijfelen, zelfs aan je eigen bestaan. Die twijfel blijft echter steeds over, dus het feit dat je twijfelt moet er wel op wijzen dat je bestaat. In onze huidige consumptiemaatschappij, waar de meesten van ons God hebben afgewezen als verklaring voor het menselijk bestaan en we onze eigenwaarde nogal eens menen te kunnen ontlenen aan de spullen en ervaringen die we verzamelen, zou Descartes misschien hebben kunnen concluderen: je dépense donc je suis ('ik geef uit dus ik ben'). 

volgende keer:
is het tijd voor een grote schoonmaak...

sentir passer le vent du boulet

ternauwernood aan een ramp ontsnappen
('de wind van de kanonskogel voorbij horen trekken')

Kwam daar nou net de baron van Münchhausen voorbij? Maar goed dat hij niet met je in botsing kwam. Maar dat is feitelijk niet de betekenis van de uitdrukking. Sentir betekent behalve 'voelen' ook 'ruiken' en met le vent du boulet werd vroeger een fabricagefout van een kanon aangeduid die kon leiden tot het exploderen van de loop. Dat disfunctioneren van het kanon kon je ruiken, zodat je je op tijd uit de voeten kon maken...

volgende keer:
vragen we ons af wat Descartes in onze tijd gezegd zou hebben...