mal embouché

grof in de mond
('slecht aan de mond gezet')

Emboucher betekent 'aan de mond zetten'. Je doet het normaal gesproken met een blaasinstrument. Daarvoor moet je een goede embouchure hebben. Dat is zowel een woord voor het 'mondstuk' als voor het gemak waarmee je je mond aan het mondstuk zet en er een zuivere toon uit het instrument komt. Wie dat niet kan en bij wie er dus alleen grove taal uit de mond komt, kan overdrachtelijk mal embouché genoemd worden. Als gewezen dwarsfluitist weet ik hoe belangrijk een goede embouchure is. Maar dan moeten sommige niet nader te noemen spelers in de wereldpolitiek wel een toontje lager gaan zingen...

volgende keer:
breng ik u in slaap...

être assis entre deux chaises

zich in een ongemakkelijke situatie bevinden
('tussen twee stoelen zitten')

Het is me wel eens overkomen dat ik aan een lange tafel moest zitten waar te weinig stoelen stonden. Dan kon ik toch zitten door stoelen te delen, één bil op de ene en één op de ander. O.K., het zit, maar echt comfortabel is het niet.

volgende keer:
hebben we geen embouchure...

chercher un emploi 1

Randstad inclusief

- U bent op zoek naar een baan?
o Eh... ja.

- En u bent zwart?
o Eh... ja.

- U helpt me niet echt, moet ik zeggen.

Randstad Uitzendbureau heeft een Franse cartoontekenaar in dienst genomen om een opmerkelijke reclamecampagne op te zetten waarin ze het gebrek aan inclusiviteit aan de kaak stellen. De bedoeling is uiteraard om mee te delen dat er bij Randstad wèl sprake is van een inclusief beleid. Zou de boodschap overkomen?
De komende weken zal ik meer voorbeelden tonen uit deze campagne.

volgende keer:
bied ik u twee stoelen aan...

bouger avec la poste

Beweeg mee (met de post)

'Om de service te verbeteren', zijn de postkantoren gesloten. 

Het zorgt wel voor de nodige beweging, met het volgende verkooppunt over 777 kilometer...

volgende keer:
gaan we op zoek naar een (inclusieve) baan...

les mains lui brûlent

zijn/haar handen jeuken
('de handen branden hem/haar')

In onze beide talen lijkt het alsof onze handen zo hun eigen wil hebben als we iets aan willen pakken, alleen de aard van het gevoel verschilt een beetje: bij ons beginnen ze te jeuken, in Franstalige landen beginnen ze te branden, zoals wij ook een brandend verlangen kunnen hebben om aan de slag te gaan.

volgende keer:
komen we in beweging...

changer de batterie / ses batteries

van tactiek veranderen
('van accu veranderen')

Eerst even een kleine 'valse vriend' bespreken: een batterie is alleen een batterij van groot formaat, zoals je in je auto of op de fiets hebt. Dat noemen wij gewoonlijk een 'accu'. Een kleiner formaat batterij in veel elektrische apparaten heet in het Frans een pile. Als je een accu vervangt, kan dat figuurlijk staan voor 'veranderen van tactiek'. Je verwijdert de oude werkwijze en vervangt die door een geheel nieuwe aanpak. Misschien vereist de hele wereldorde een nieuwe accu.

volgende keer:
branden we onze handen...

aller à la soupe

profiteren / afzien van je principes om ergens beter van te worden
('naar de soep gaan')

Deze uitdrukking wordt sinds de twintigste eeuw vooral gebruikt in politieke kringen om mensen ervan te betichten dat ze gemakkelijk afzien van hun principes om aan de macht te komen of zich te verrijken. Een echte verklaring heb ik niet gevonden. Misschien is het een verkorting van aller à la soupe populaire 'naar de gaarkeuken gaan', waar gratis soep wordt uitgedeeld en dan zou het niet zozeer gaan om 'zakken vullen', maar een laatdunkende opmerking naar mensen aan de onderkant van de samenleving die 'profiteren' van de hulp die de maatschappij hun biedt, of beter gezegd, naar mensen die die hulp eigenlijk niet nodig hebben maar er gewetenloos van profiteren. Maar of dat klopt, weet ik niet zeker.

volgende keer:
gaan we de batterijen vervangen...