vrijdag 23 januari 2026

la gueule enfarinée

onnozel/goedgelovig zijn
('een wit gemaakt gezicht')

De uitdrukking kent ook de variant avoir le bec enfarinée. Bec (lett. 'snavel') en Gueule (lett. 'bek', 'muil') zijn informele woorden voor het gezicht en enfariné betekent letterlijk 'met meel bedekt/ingesmeerd'. Je zou hierbij kunnen denken aan een naïeve clown met een wit geschminkt gezicht maar de uitdrukking komt zoals zo veel andere uit een fabel van La Fontaine, te weten Le chat et un vieux rat ('de kat en een oude rat'). In die fabel bedient een kat zich van allerlei snode plannetjes om muizen te vangen. Zijn laatste plannetje bestaat erin zijn lijf en kop met meel te bedekken en in een broodmand te gaan liggen om muizen aan te trekken. Maar dat was niet gerekend met de oude ervaren rat die hier in niet trapt...



volgende keer:
zijn we in verwachting...

donderdag 22 januari 2026

rouler sa bosse

veel reizen
('zijn bult/bochel rollen')

Een bosse is een 'bult' of een 'bochel' en het kan ook gebruikt worden als 'knobbel' in bijvoorbeeld: j'ai une bosse de langues ('ik heb een talenknobbel'). Het kan ook een oneffenheid van een terrein zijn: le chemin est plein de bosses ('de weg is hobbelig'). Dat laatste zul je regelmatig tegenkomen als je veel op reis bent. Maar in de wereld van de scheepvaart staat rouler la bosse voor het uitwerpen van de trossen als een schip ergens aanmeert en dat heeft in de negentiende eeuw aanleiding gegeven tot de betekenis van de huidige uitdrukking. Iemand die op veel plekken de trossen uitwerpt, is veel onderweg. Vandaar dus.

volgende keer:
spreken we met meel in de mond... 

woensdag 21 januari 2026

l'espoir fait vivre

Hoop doet leven, wanhoop is dodelijk!
hoop doet leven

Op een dag zijn mensen solidair met elkaar, kunnen Oekraïners weer veilig over straat, net zoals mensen met een kleurtje in Amerikaanse steden, kunnen Groenlanders zorgeloos over hun eigen land beschikken, inwoners van Gaza een eigen bestaan opbouwen, transmensen het respect krijgen dat ze verdienen, de Nobelprijs voor de vrede alleen worden uitgekeerd aan mensen die hem verdienen, geld niet voornamelijk in de zakken van narcistische zelfverrijkers verdwijnen. Niet zo realistisch, hè? Maar ja, hoop doet leven...

volgende keer:
laten we de dingen rollen...


dinsdag 20 januari 2026

qui veut la fin veut les moyens

waar een wil is, is een weg / het doel heiligt de middelen
('wie het doel wil, wil de middelen')

Fin is niet alleen 'einde', maar ook 'doel'. Denk ook aan ons 'doeleinden' en 'teneinde'. 

Er is altijd een middel om je doel te verwezenlijken, hoe afkeurenswaardig dat middel misschien ook is: het doel heiligt de middelen.

volgende keer:
blijven we hoop houden op een goede afloop...

maandag 19 januari 2026

avoir le verbe haut

een hoge toon aanslaan / luid spreken
('het werkwoord hoog hebben')

Iemand die le verbe haut heeft, spreekt met zelfvertrouwen, kracht of gezag. Het kan ook betekenen dat de persoon in kwestie welsprekend is en overtuigend. Zo iemand durft uit te komen voor zijn of haar mening en doet dat dan met luide stem. We kennen verbe nu in de specifieke betekenis van 'werkwoord', maar van oorsprong betekent het Latijnse verbum gewoon 'woord'. Haut kan zowel 'hoog' als 'luid' betekenen. De uitdrukking ontstond in de zeventiende eeuw

volgende keer:
zoeken we de weg...

zondag 18 januari 2026

dessins humoristiques : selfie

 

selfie

'Ja, o.k.! Ik heb de goede hoek gevonden voor een selfie! Geen rimpel!!'


volgende keer:
houden we het werkwoord hoog...

zaterdag 17 januari 2026

masques d'oxygène

zuurstofmaskers

prijsvechters in de luchtvaart:

'In het geval de druk in de cabine wegvalt, dan komen er zuurstofmaskers naar beneden voor u voor twee dollar...'

volgende keer:
maken we een selfie...