('buiten (de) zaak zetten')
Vandaag bespreken we niet één uitdrukking, maar een hele serie met het voorzetsel hors (de) dat 'buiten, behalve' betekent. U kent het misschien wel uit het bijwoord dehors dat letterlijk 'buiten' betekent, net als à l'extérieur. En dehors de en hors de betekenen in de meeste gevallen 'buiten' in overdrachtelijke zin. Hieronder volgen een paar voorbeelden van vaste uitdrukkingen met hors (de):
In de Tour de France worden bergbeklimmingen in een moeilijkheidscategorie ingedeeld, van de 3e tot de 1e categorie oplopend in moeilijkheidsgraad. Sommige beklimmingen worden zo zwaar ingeschat dat ze hors catégorie worden genoemd, wij zeggen dan 'in de buitencategorie'.
Hors de combat betekent 'buiten gevecht'. Iets wat uit de handel wordt genomen is hors commerce. Hors concours betekent 'buiten mededinging', te vergelijken dus met de buitencategorie. Iets wat absoluut zeker is, is hors de doute ('buiten twijfel') en als je iemand de deur wijst kun je zeggen: Hors d'ici ! (d'ruit!, lett. hier(naar)buiten). Iemand of iets wat onvergelijkelijk en weergaloos is, is hors pair ('zonder (buiten) gelijke') en iets wat niet te betalen is hors de prix. Hors de question betekent 'geen sprake van' en onlangs zagen we nog hors (de) saison in de betekenis van 'buiten het seizoen' of 'ongelegen'. Iets wat niet in serie maar apart geproduceerd wordt heet hors série. Is iemand of een apparaat buiten dienst dan is het hors service, is het hors d'usage dan is het in onbruik geraakt of kapot. En misschien raak je hors de soi ('buiten zichzelf') als je plotseling ontdekt dat je iets wat je net voor heel veel geld hebt aangeschaft, hors taxes ('taxfree') voor een veel lagere prijs had kunnen verkijgen.
volgende keer:
betalen we de hoogste prijs...
Geen opmerkingen:
Een reactie posten